Καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εισέρχεται στην τρίτη του εβδομάδα, εμφανίζονται αναφορές ότι το Ισραήλ ενδέχεται να… ξεμένει από αναχαιτιστικά αεράμυνας λόγω των αντιποίνων του Ιράν.
Τόσο ο ισραηλινός στρατός (IDF) όσο και ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών έσπευσαν να διαψεύσουν αυτές τις αναφορές. Ωστόσο η ισραηλινή κυβέρνηση φέρεται να ενέκρινε περίπου 826 εκατομμύρια δολάρια για «επείγουσες και απαραίτητες αμυντικές προμήθειες» το περασμένο Σαββατοκύριακο.
Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πόσα αναχαιτιστικά απομένουν καθώς ο IDF δεν δημοσιοποιεί τέτοιου είδους πληροφορίες. Ωστόσο το ενδεχόμενο αυτό δεν ήταν εντελώς απρόσμενο πριν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες αρχίσουν να βομβαρδίζουν το Ιράν πριν από περισσότερες από δύο εβδομάδες.
Τα αναχαιτιστικά
Το Ισραήλ διαθέτει ένα εξελιγμένο και πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας ικανό να αποκρούει επιθέσεις από βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise, αεροσκάφη, drones και βλήματα πυροβολικού σε πολλαπλά ύψη τόσο εντός όσο και εκτός της ατμόσφαιρας.
Ο διάσημος «Σιδηρούς Θόλος» αποτελεί μόνο ένα από αυτά τα επίπεδα αναχαιτίζοντας ρουκέτες και βλήματα μικρού βεληνεκούς. Παρότι υπάρχουν τεχνολογικές διαφορές μεταξύ των συστημάτων όλα αποτελούνται από τρία βασικά στοιχεία προσωπικό του IDF για τη λειτουργία τους, ραντάρ για τον εντοπισμό εισερχόμενων επιθέσεων, τα αναχαιτιστικά.
Το Ισραήλ διαθέτει επίσης το νέο σύστημα λέιζερ «Σιδηρά Δέσμη» που μπορεί να καταστρέφει πυραύλους και drones, αλλά τα πιο συνηθισμένα αναχαιτιστικά είναι πύραυλοι εδάφους-αέρος. Ιδιαίτερα τα αναχαιτιστικά κατά βαλλιστικών πυραύλων είναι εξαιρετικά πολύπλοκα και ακριβά όπλα. Όσο πιο ικανά είναι τόσο πιο ακριβά είναι στην κατασκευή. Είναι επίσης περιορισμένα σε αριθμό και μια παρατεταμένη επίθεση μπορεί γρήγορα να εξαντλήσει ακόμη και τα αποθέματα του Ισραήλ.
Γιατί μπορεί να μειώνονται;
Ο 12ήμερος πόλεμος που διεξήγαγε το Ισραήλ με το Ιράν πέρυσι εξάντλησε σημαντικά τα αποθέματα αντιβαλλιστικών πυραύλων τόσο του Ισραήλ όσο και του συμμάχου του, των ΗΠΑ. Ένα ερευνητικό κέντρο στην Ουάσιγκτον υπολόγισε ότι Ισραήλ και ΗΠΑ αναχαίτισαν 273 από τους 322 ιρανικούς πυραύλους που προσπάθησαν να σταματήσουν, ποσοστό επιτυχίας 85%.
Δεδομένου ότι χρησιμοποιήθηκε μεγάλος αριθμός αναχαιτιστικών τόσο πρόσφατα, είναι απίθανο Ισραήλ και ΗΠΑ να έχουν αναπληρώσει πλήρως τα αποθέματά τους πριν ξεκινήσουν τον τρέχοντα πόλεμο. Ένα ακόμη σημάδι: οι ΗΠΑ φέρεται να μεταφέρουν τμήματα του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «THAAD» από τη Νότια Κορέα στη Μέση Ανατολή. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ θα επωμιστούν μεγαλύτερο βάρος άμυνας στην περιοχή κάτι που μπορεί να εξαντλήσει και τα δικά τους μέσα.
Οι βαλλιστικοί πύραυλοι είναι επίσης πολύ δύσκολο να αναχαιτιστούν λόγω της ταχύτητας και του ύψους τους. Συνήθως απαιτούνται πολλαπλά αναχαιτιστικά για κάθε πύραυλο. Επιπλέον το Ιράν χρησιμοποιεί σε ορισμένους πυραύλους και πυρομαχικά διασποράς κάτι που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αναχαίτιση. Το Ιράν διαθέτει επίσης φθηνά και εύκολα αντικαταστάσιμα drones, τα οποία χρησιμοποιεί για να υπερφορτώσει τα συστήματα αεράμυνας Ισραήλ και ΗΠΑ. Αυτά μπορούν να εκτοξεύονται από διάσπαρτες τοποθεσίες, γεγονός που τα καθιστά δύσκολο να εντοπιστούν και να καταστραφούν στο έδαφος.
Μέχρι στιγμής το Ιράν εκτιμάται ότι έχει εκτοξεύσει πάνω από 500 πυραύλους και 2,000 drones από την έναρξη του πολέμου. Μαχητικά αεροσκάφη μπορούν να βοηθήσουν στην άμυνα απέναντι σε drones και το έχουν κάνει με μεγάλη επιτυχία όμως οι πύραυλοι που χρησιμοποιούν είναι ακριβότεροι από τα ίδια τα drones. Άλλα συστήματα (όπως το η Σιδηρά Δέσμη) είναι ακόμη περιορισμένα σε διαθεσιμότητα.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν είναι οι μόνοι που φαίνεται να αντιμετωπίζουν έλλειψη αναχαιτιστικών. Τα κράτη του Περσικού Κόλπου έχουν επίσης δεχθεί επιθέσεις από το Ιράν και καταναλώνουν γρήγορα τα αμυντικά τους μέσα. Το Ιράν έχει στοχεύσει συγκεκριμένα τα ραντάρ αντιπυραυλικής άμυνας στην περιοχή, με αναφορές ότι έχει καταστρέψει ή καταστρέψει μερικώς αρκετά συστήματα.
Όλα αυτά εγείρουν το ερώτημα γιατί το Ισραήλ και οι ΗΠΑ ξεκίνησαν μια νέα σύγκρουση αν τα αποθέματά τους δεν είχαν πλήρως αναπληρωθεί. Πιθανοί λόγοι:
• ίσως αναπλήρωσαν τα αποθέματά τους πιο γρήγορα από το αναμενόμενο (αν και αυτό θεωρείται απίθανο)
• πίστευαν ότι θα καταστρέψουν αρκετά ιρανικά επιθετικά όπλα πριν εξαντληθούν τα αμυντικά τους
• εκτιμούσαν ότι το Ιράν θα επιδίωκε ταχύτερο τερματισμό του πολέμου
Πόσο μπορεί να συνεχίσει το Ιράν;
Δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζουμε τη στρατηγική του Ιράν, πέρα από το να παρατείνει τον πόλεμο όσο το δυνατόν περισσότερο και να προκαλεί χάος στην περιοχή και στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Κάποιοι υποθέτουν ότι το Ιράν ίσως κρατά σκόπιμα πιο προηγμένα πυραυλικά συστήματα για χρήση όταν εξαντληθούν τα αναχαιτιστικά ΗΠΑ και Ισραήλ. Άλλοι αναλυτές, όμως, λένε ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις γι’ αυτό — και θα ήταν επίσης μια ριψοκίνδυνη στρατηγική.
Ένα είναι βέβαιο: τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ διαθέτουν πεπερασμένο αριθμό αναχαιτιστικών. Το ίδιο ισχύει και για το Ιράν που δεν μπορεί να διατηρήσει επ’ αόριστον τον ίδιο ρυθμό επιθέσεων. Παρότι οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου ασκούν σημαντική πίεση σε όλους το Ιράν φαίνεται να βρίσκεται σε καλύτερη θέση για μια μακροχρόνια σύγκρουση λόγω του κόστους για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και της απροθυμίας τους προς το παρόν τουλάχιστον να εμπλακούν σε μια πιθανώς πιο καταστροφική χερσαία εισβολή.
