Της Σίσσυς Σταυροπιερράκου
Μια σειρά από λειτουργικά και τεχνικά προβλήματα κατέστησαν ανέφικτη την ενεργοποίηση της υποχρεωτικής καταβολής των μισθωμάτων μέσω τραπεζών την 1η Απριλίου όπως είχε προγραμματισθεί, με αποτέλεσμα το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας να δώσει νέα παράταση για ένα εξάμηνο στην εφαρμογή του μέτρου. Σήμερα πρόκειται να κατατεθεί τροπολογία σύμφωνα με την οποία παρατείνεται έως τα τέλη Σεπτεμβρίου η υποχρέωση των πολιτών να καταβάλλουν τα ενοίκια μέσω τραπεζών, οπότε το μέτρο θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Οκτωβρίου.
Πρόκειται για τη δεύτερη αναβολή εφαρμογής του μέτρου, με στόχο να δοθεί το απαραίτητο χρονικό περιθώριο για την έκδοση των σχετικών αποφάσεων και την πραγματοποίηση των αναγκαίων προετοιμασιών ώστε να δοθεί χρόνος για να ξεπεραστούν δυσλειτουργίες και να υπάρξει ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι η διαδικασία πληρωμής που θα επιτρέπει την ασφαλή ταυτοποίηση κάθε μισθώματος χωρίς να υπάρξει κίνδυνος λανθασμένης καταχώρισης ή προβλημάτων στη διασταύρωση στοιχείων, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους ενοικιαστές.
Ταυτόχρονα, απαιτείται η ολοκλήρωση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων στο οποίο θα δηλώνονται οι τραπεζικοί λογαριασμοί μέσω των οποίων εισπράττονται τα ενοίκια. Η απογραφή αυτή θεωρείται κρίσιμη για την ομαλή λειτουργία του συστήματος, ιδίως σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας, όπου θα πρέπει να καθοριστεί ποιος λογαριασμός θα χρησιμοποιείται για την καταβολή του μισθώματος. Το Μητρώο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του Απριλίου, ενδεχομένως και κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας.
Όπως εκτιμάται, η εξάμηνη παράταση θα δώσει χρόνο στους εμπλεκόμενους φορείς να προετοιμαστούν και να επιλύσουν πρακτικά ζητήματα που διαφορετικά θα δημιουργούσαν αναστάτωση στην αγορά. Η καθυστέρηση συνδέεται και με την ανάγκη έκδοσης υπουργικών αποφάσεων που θα εξειδικεύουν το πλαίσιο εφαρμογής, θα καθορίζουν πιθανές εξαιρέσεις και θα διευκρινίζουν τον τρόπο διαχείρισης ειδικών περιπτώσεων, όπως η είσπραξη μισθωμάτων από πληρεξουσίους, εταιρείες διαχείρισης ή τρίτα πρόσωπα.
Επιπλέον, θα πρέπει να διασφαλιστεί η λειτουργικότητα της ψηφιακής πλατφόρμας που θα επιτρέπει την καταγραφή των τραπεζικών λογαριασμών και την αντιστοίχιση κάθε πληρωμής με τη συγκεκριμένη μίσθωση.
Η υποχρεωτική πληρωμή ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος στοχεύει στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στα εισοδήματα από ακίνητα. Παρά τις δυσκολίες της μετάβασης, η εφαρμογή του μέτρου θεωρείται αναγκαία για να περιοριστούν τα “αδήλωτα” μισθώματα, τα οποία, σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, οδηγούν σε μέσο δηλωθέν μηνιαίο ενοίκιο στην εφορία της τάξης των 230–240 ευρώ.
Σημειώνεται ότι η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων έχει εκφράσει επιφυλάξεις και είχε ζητήσει παράταση της εφαρμογής του μέτρου. Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή δεν μπορεί να προηγηθεί της δήλωσης των τραπεζικών λογαριασμών στο ΜΙΔΑ, καθώς διαφορετικά θα δημιουργηθούν πρακτικά προβλήματα και σύγχυση στους συναλλασσόμενους.
Ιδίως στις περιπτώσεις πολλών συνιδιοκτητών, απαιτείται χρόνος για τον καθορισμό του κατάλληλου λογαριασμού ή για το άνοιγμα νέων τραπεζικών λογαριασμών, διαδικασία που δεν μπορεί να ολοκληρωθεί άμεσα.
Πρεμιέρα για το ΜΙΔΑ τον Απρίλιο
Μέσα στον Απρίλιο αναμένεται να ενεργοποιηθεί το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, η ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, στην οποία θα μεταφερθούν όλα τα στοιχεία των ακινήτων περισσοτερων από 7 εκατομμύρια ιδιοκτητών που σήμερα είναι διάσπαρτα σε Εφορία, Κτηματολόγιο, ΔΕΔΔΗΕ, αποτελώντας ένα ενιαίο αρχείο. Με την ενεργοποίησή του, ανοίγει ο δρόμος για την πλήρη απογραφή της ακίνητης περιουσίας, αφού οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν και να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία των ακινήτων τους, δηλώνοντας για πρώτη φορά με σαφήνεια τη χρήση κάθε ιδιοκτησίας, από κύριες και εξοχικές κατοικίες μέχρι μισθωμένα, κενά, δωρεάν παραχωρούμενα ή επαγγελματικά ακίνητα.
Τα φυσικά και νομικά πρόσωπα θα συνδεθούν στο ΜΙΔΑ μέσω των προσωπικών τους κωδικών στο myAADE. Στην οθόνη τους θα εμφανίζονται αυτόματα όλα τα ακίνητά τους, οργανωμένα σε τρεις προσυμπληρωμένες καρτέλες.
Η πρώτη θα περιλαμβάνει τα στοιχεία της εφορίας (ΑΤΑΚ, επιφάνεια, χρήση, ηλεκτροδότηση), η δεύτερη τα δεδομένα του Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ, εμβαδόν, δικαιώματα), ενώ η τρίτη θα συγκεντρώνει πληροφορίες από άλλες δημόσιες πηγές, οι οποίες θα εμπλουτίζονται σταδιακά με νέες διασυνδέσεις. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να αντιστοιχίσουν τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Η πλατφόρμα θα επισημαίνει τυχόν αποκλίσεις, δίνοντας τη δυνατότητα άμεσης διόρθωσης.
Τι θα δηλώσουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων
Οι φορολογούμενοι θα κληθούν από την ΑΑΔΕ να δηλώσουν:
1. Τη χρήση των ακινήτων που φέρονται να έχουν στην κατοχή τους, δηλαδή αν το ακίνητό τους ιδιοκατοικείται, αν χρησιμοποιείται για την κάλυψη ιδίων αναγκών (π.χ. εξοχικό, δευτερεύουσα κατοικία), αν είναι κλειστό ή αν ενοικιάζεται. Επίσης εάν είναι ιδιοχρησιμοποιούμενα, ακίνητα που καλύπτουν κύριες επαγγελματικές ανάγκες του ιδιοκτήτη τους όπως γραφεία ή καταστήματα ή δωρεάν παραχωρούμενα. Στην περίπτωση αυτή, οι ιδιοκτήτες παραχωρούν τη χρήση των ακινήτων τους χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέρφια ή ακόμη και σε φίλους. Αφορολόγητη είναι η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε παιδιά ή γονείς ή το αντίστροφο ενώ η επιπλέον των 200 τετραγωνικών μέτρων παραχωρούμενη κατοικία φορολογείται .Ο φόρος υπολογίζεται στο τεκμαρτό εισόδημα το οποίο υπολογίζεται με ποσοστό 3% στην αντικειμενική αξία του παραχωρούμενου ακινήτου την τελευταία ημέρα του έτους φορολογίας. Ακόμα θα δηλωθουν ακίνητα που είναι είναι μισθωμένα σε καθεστώς μακροχρόνιας ή βραχυχρόνιας μίσθωσης,εάν έχουν παραχωρηθεί τα δικαιώματα εκμετάλλευσης τους ή εάν πρόκειται για ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης .
2. Τα κενά ακίνητα. Το συγκεκριμένο εγχείρημα είναι πολύ μεγάλης σημασίας καθώς για πρώτη φορά, θα καταγραφούν όλες οι κενές κατοικίες και θα υπαρξει σαφής εικόνα για τα σπίτια που θα μπορούσαν να “πέσουν” στην αγορά για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Επίσης, όταν ολοκληρωθεί το Μητρώο και η απογραφή θα “τρέξουν” οι διασταυρώσεις στα ακίνητα που δηλώνονται ως κενά στο έντυπο Ε2 της φορολογικής δήλωσης με τα δεδομένα της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η διασταύρωση με τις καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας θα αναδείξει τις ψευδείς δηλώσεις.
3. Ακόμα οι ιδιοκτήτες θα προχωρήσουν σε συσχετισμότων ακινήτων που εμφανίζονται στο ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο της εφορίας με τα αντίστοιχα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο. Ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτίζεται με τον Κωδικό Αριθμό του Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) ενώ σύμφωνα με το σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας όπως θα έχει αποτυπωθεί στο ΜΙΔΑ. Όσοι διαπιστώνουν λάθη και παραλείψεις θα πρέπει να προχωρήσουν σε διορθώσεις.
4. Παράλληλα θα εισέλθουν στην πλατφόρμα οι ενοικιαστές ώστε να ταυτιστούν τα εκμισθούμενα ακίνητα με τις δηλώσεις των ιδιοκτητών. Στοχος των ελεγκτών της ΑΑΔΕ είναι να εντοπιστούν “μαύρα” εισοδήματα από ενοίκια.
