Η αυτοφροντίδα είναι μία σιωπηλή υπόσχεση που δίνουμε στον εαυτό μας, ότι θα είμαστε εκεί για εμάς, καθόλου δεδομένη και καθόλου εύκολη ως προς την επίτευξή της.
Οι έννοιες της αυτοφροντίδας και της ανάρρωσης είναι έννοιες αλληλοσυμπληρούμενες, καθώς το άτομο μετέχει στη φροντίδα της υγείας του με μετατόπιση από τον παθητικό ρόλο σε ενεργό διαχειριστή της σωματικής και ψυχικής του υγείας. Για πολλές γυναίκες, ειδικά μετά από μία περιπέτεια υγείας, αυτή η υπόσχεση αποκτά βαθύτερο νόημα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να μοιάζει δύσκολη ως προς την επίτευξή της.
Η ασθένεια συχνά αφήνει πίσω της όχι μόνο σωματική κούραση, αλλά και ψυχικό βάρος – φόβο, αβεβαιότητα, ανάγκη για επαναπροσδιορισμό και χρόνο για ανάρρωση. Εκεί ακριβώς γεννιέται η ανάγκη για αυτοφροντίδα. Όχι ως απλή πράξη ξεκούρασης, αλλά ως πράξη ίασης και επαναπροσδιορισμού των επόμενων βημάτων. Για μία γυναίκα, η οποία καλείται να ξανασυστηθεί με τον εαυτό της, να ξαναγνωρίσει το σώμα της, να το αγκαλιάσει με τρυφερότητα και να του δώσει χρόνο, απαιτούνται και κάποιες συνθήκες, οι οποίες δεν είναι πάντοτε ευνοϊκές (για παράδειγμα οικονομικοί πόροι ή/και διαθέσιμος χρόνος ή/και υποστηρικτικό δίκτυο). Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί πως η ανάρρωση δεν είναι αγώνας ταχύτητας, αλλά μία αργή, ευγενική επιστροφή στην καθημερινότητα, πάντα με σεβασμό προς το συναίσθημα και το επιπρόσθετο ψυχικό βάρος που η ασθένεια αφήνει πίσω της.
Η αυτοφροντίδα σε αυτή τη φάση της ζωής μιας γυναίκας, στην οποία καλείται να επαναδιαπραγματευτεί και να επαναπροσδιορίσει, σημαίνει να ακούει τις ανάγκες της χωρίς ενοχές, να επιτρέπει τη ξεκούρασή της, να φροντίζει τη διατροφή και τη ρουτίνα της, και γενικότερα να κάνει πράγματα που τη χαλαρώνουν, τα απολαμβάνει, και κυρίως… που την κάνουν να αισθάνεται πως προχωρά μπροστά. Είναι η στιγμή που η γυναίκα ξαναβρίσκει τη σχέση της με την ίδια, μαθαίνει να λέει «όχι», να διεκδικεί όταν χρειάζεται, να νιώθει σιγουριά με τον εαυτό της και να ζητά βοήθεια χωρίς φόβο ή ενοχή.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Project E.L.E.N.I. της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ έρχεται να παρέχει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για νέες γυναίκες που αναρρώνουν από μία περιπέτεια υγείας και θέλουν να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα στη ζωή τους. Συγκεκριμένα, είναι μία κοινότητα γυναικών που ξέρουν πως η ίαση δεν είναι μόνο ιατρική διαδικασία, αλλά και ψυχική αναζωογόνηση, μέσα από το συναίσθημα του «ανήκειν» σε μία κοινότητα. Το πρόγραμμα E.L.E.N.I. δημιουργήθηκε για να στηρίξει γυναίκες που θέλουν να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα, να ξαναβρούν τη δύναμη, την πίστη και την παρουσία τους στη ζωή. Το όνομά του κρύβει μέσα του πέντε έννοιες – (Empowerment) Ενδυνάμωση, (Leadership) Ηγεσία, (Education) Εκπαίδευση, (Networking) Δικτύωση και (Inclusion) Ένταξη – πέντε δρόμους που οδηγούν στο «restart» της καθημερινότητας.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα πήρε το όνομά του από την Ελένη Δήμου, μία εξαιρετική συνάδελφο-Ψυχολόγο και φίλη, η οποία μέχρι και που έφυγε από τη ζωή, έπειτα από τη μάχη της με τον καρκίνο, έδινε όλο της τον προσωπικό και επαγγελματικό αγώνα για να υποστηρίξει γυναίκες που ανήκουν στο φάσμα της ευαλωτότητας, πάντα δίπλα σε όσους είχαν ανάγκη. Εμείς, στην ομάδα της ΙΑΣΙΣ, είμαστε εδώ να συνεχίσουμε το έργο της και να τη θυμόμαστε πάντα ως συνάδελφο, φίλη και μία νέα κοπέλα που μέχρι την τελευταία στιγμή χάριζε απλόχερα μαθήματα ζωής, πάντα με ένα χαμόγελο και μία δύναμη ψυχής που μόνο σεβασμό και δέος προκαλεί απέναντι στο μεγαλείο της ψυχής της. Η Ελένη λοιπόν, όπως και χιλιάδες γυναίκες εκεί έξω, εκπροσωπούν μία κοινότητα γυναικών που έχουν όλο αυτό το μεγαλείο στο να συνεχίζουν, να δίνουν τη μάχη τους και να κερδίζουν το νόημα της ζωής.
Η ανάρρωση λοιπόν δεν είναι μία απλή επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση, αλλά η δυνατότητα να ξεκινήσει κάποιος από την αρχή. Άλλωστε, η γυναίκα που μαθαίνει να φροντίζει τον εαυτό της μετά από ασθένεια δεν επιστρέφει όπως ήταν· προχωρά αλλιώς, πιο συνειδητά, πιο ήρεμα, πιο δυνατά και πιο σταθερά. Η αυτοφροντίδα γίνεται η πυξίδα που τη βοηθά να ισορροπήσει ανάμεσα στο σώμα και την ψυχή της.
Κάθε πράξη αυτοφροντίδας – ένα χαμόγελο στον καθρέφτη, μία βόλτα, μία περιποίηση, μία κουβέντα με έναν άνθρωπο που καταλαβαίνει – είναι βήμα προς την ίαση. Το Project E.L.E.N.I. και η ΙΑΣΙΣ θυμίζουν σε κάθε γυναίκα ότι η ίαση δεν είναι ποτέ μοναχική υπόθεση. Είναι μία πορεία όπου η φροντίδα, η εκπαίδευση, η αγάπη και η κοινότητα συναντιούνται, δημιουργώντας τον χώρο για μία νέα αρχή.
*Η Χαρά Σπυροπούλου είναι Κλινική Ψυχολόγος (MSc), Ψυχοθεραπεύτρια (CBT), Υπεύθυνη Ψυχολογικής Υπηρεσίας, ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ
