Αστρονόμοι παρατήρησαν δύο πλανήτες να σχηματίζονται γύρω από ένα μακρινό νεαρό άστρο ανακαλύπτοντας έτσι ένα πλανητικό σύστημα που μας δίνει μια εικόνα για το πώς ήταν το ηλιακό μας σύστημα πριν από περισσότερα από 4 δισεκατομμύρια χρόνια.
Το νεαρό αυτό άστρο ονομάζεται WISPIT 2 και βρίσκεται περίπου 437 έτη φωτός μακριά από τη Γη με εκτιμώμενη ηλικία περίπου 5,4 εκατομμύρια χρόνια. Πρόκειται για ένα «νεογέννητο» άστρο αν σκεφτεί κανείς ότι ο Ήλιος είναι περίπου 4,6 δισεκατομμυρίων ετών.
Το WISPIT 2 περιβάλλεται από έναν δακτυλιοειδή δίσκο αερίων και σκόνης που οι επιστήμονες ονομάζουν πρωτοπλανητικός δίσκο. Μέσα στο δίσκο αυτό η ερευνητική ομάδα εντόπισε δύο πλανήτες, τους WISPIT 2b και WISPIT 2c. Επιπλέον υπάρχουν ενδείξεις στη δομή του δίσκου ότι σχηματίζονται και άλλοι πρωτοπλανήτες. «Το WISPIT 2 είναι η καλύτερη μέχρι σήμερα ματιά στο δικό μας παρελθόν. Αυτές οι δομές υποδηλώνουν ότι σχηματίζονται και άλλοι πλανήτες, τους οποίους θα εντοπίσουμε στο μέλλον» δήλωσε η Κλόε Λόουλορ από το Πανεπιστήμιο Galway στην Ιρλανδία.
Το WISPIT 2 είναι μόλις το δεύτερο σύστημα στο οποίο έχουν ανιχνευθεί δύο πλανήτες εν τη γενέσει τους. Το άλλο σύστημα, το PDS 70, δεν διαθέτει τον εκτεταμένο δίσκο και τα χαρακτηριστικά κενά και ζώνες που παρατηρούνται στο WISPIT 2. Αυτό καθιστά το σύστημα μοναδικό για τη μελέτη του σχηματισμού πλανητικών συστημάτων όπως το δικό μας.
«Το WISPIT 2 αποτελεί ένα κρίσιμο “εργαστήριο” για να παρατηρήσουμε όχι μόνο τον σχηματισμό ενός πλανήτη αλλά ενός ολόκληρου πλανητικού συστήματος» δήλωσε ο Κρίστιαν Γκίνκι, μέλος της ερευνητικής ομάδας.
Η ιστορία της ανακάλυψης
Ο WISPIT 2b ήταν ο πρώτος πλανήτης που εντοπίστηκε γύρω από το άστρο πέρυσι. Έχει μάζα περίπου πέντε φορές μεγαλύτερη από του Δία και περιφέρεται σε απόσταση περίπου 60 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης–Ήλιου.
Στη συνέχεια οι αστρονόμοι εντόπισαν ενδείξεις για ένα δεύτερο αντικείμενο πιο κοντά στο άστρο το οποίο επιβεβαιώθηκε ως πλανήτης με τη χρήση του Very Large Telescope και του συμβολομετρικού του συστήματος. Ο νέος πλανήτης, WISPIT 2c, βρίσκεται σε απόσταση περίπου 15 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης–Ήλιου δηλαδή περίπου τέσσερις φορές πιο κοντά στο άστρο από τον WISPIT 2b.
Οι ερευνητές κατέγραψαν εικόνα του πλανήτη με το όργανο SPHERE του VLT και επιβεβαίωσαν την ύπαρξή του με το όργανο GRAVITY+. «Η πρόσφατη αναβάθμιση του GRAVITY+ ήταν καθοριστική για την καθαρή ανίχνευση ενός πλανήτη τόσο κοντά στο άστρο του» δήλωσε ο Γκιγιόμ Μπουρναρό από το Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ.
Πώς σχηματίζονται οι πλανήτες
Και οι δύο πλανήτες δημιουργούν «αυλάκια» στον πρωτοπλανητικό δίσκο γύρω από το άστρο. Αυτό συμβαίνει επειδή, καθώς περιφέρονται, η βαρύτητά τους συγκεντρώνει υλικό από τον δίσκο, βοηθώντας τους να μεγαλώσουν.
Υπάρχει επίσης ένδειξη για έναν τρίτο πλανήτη, λόγω ενός λιγότερο έντονου κενού στον δίσκο, πιο μακριά από το άστρο. Οι επιστήμονες ελπίζουν να τον παρατηρήσουν με το Extremely Large Telescope, που κατασκευάζεται στην έρημο Ατακάμα στη Χιλή.
«Υποψιαζόμαστε ότι μπορεί να υπάρχει ένας τρίτος πλανήτης που δημιουργεί αυτό το κενό, πιθανώς με μάζα παρόμοια με του Κρόνου» δήλωσε η Λόουλορ.
