Η νεοφυής εταιρεία Reflect Orbital με έδρα την Καλιφόρνια ετοιμάζεται να εξασφαλίσει άδεια για την εκτόξευση ενός καθρέφτη μήκους περίπου 20 μέτρων σε τροχιά ώστε να ανακλά το φως του Ήλιου πίσω στην επιφάνεια της Γης. Στόχος η εκτόξευση 50,000 καθρεφτών ώστε να προσφέρουν «ηλιακό φως κατά παραγγελία».
Μόλις φτάσει σε ύψος 640 χλμ. ο καθρέφτης θα ξεδιπλωθεί και θα φωτίζει μια περιοχή της Γης περίπου 4,8 χλμ. πλάτους. Κάποιος που θα κοιτάζει προς τα πάνω από το έδαφος θα βλέπει μια μικρή κουκκίδα φωτός περίπου τόσο φωτεινή όσο το φεγγάρι.
Η Reflect Orbital λέει ότι οι διαστημικοί της καθρέφτες θα μπορούσαν να επιτρέψουν στις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις να λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο, να παρέχουν φωτισμό σε περιοχές που έχουν πληγεί από καταστροφές ακόμη και να αντικαταστήσουν τα φώτα δρόμων. Η εταιρεία έχει ήδη υποβάλει αίτηση στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) η οποία εκδίδει άδειες για δορυφόρους και ο τεράστιος καθρέφτης θα μπορούσε να εκτοξευθεί ακόμη και αυτό το καλοκαίρι.
Οι εφαρμογές
Η Reflect Orbital, η οποία έχει ήδη συγκεντρώσει πάνω από 28 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές δεν είναι η πρώτη ομάδα που ονειρεύεται να αξιοποιήσει τον Ηλιο χρησιμοποιώντας καθρέφτες.
Το 1993 ένας ρωσικός δορυφόρος με το όνομα Znamya («Σημαία») άνοιξε έναν καθρέφτη 22 μέτρων και έκανε ανάκλαση μιας δέσμης φωτός τόσο ισχυρή όσο δύο ή τρεις πανσέληνοι. Η ιδέα ήταν να εξεταστεί αν ένας μικρός στόλος δορυφόρων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να παρατείνει τις ώρες της ημέρας στην απομακρυσμένη περιοχή της αρκτικής Σιβηρίας.
Ωστόσο το σχέδιο της Reflect Orbital είναι ακόμη πιο φιλόδοξο από εκείνα τα πρώτα πειράματα. Η εταιρεία λέει ότι σκοπεύει να αξιοποιήσει τις τεράστιες ποσότητες ηλιακού φωτός που συνήθως προσπερνούν τη Γη και να το πουλά «κατά παραγγελία» σε ανθρώπους, εταιρείες και κυβερνήσεις.
Η μεγαλύτερη ζήτηση αναμένεται από τη συνεχώς αναπτυσσόμενη βιομηχανία ηλιακής ενέργειας η οποία αντιμετωπίζει το αναπόφευκτο πρόβλημα ότι τα ηλιακά πάνελ δεν μπορούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια τη νύχτα. Ο Μπεν Νόβακ διευθύνων σύμβουλος της Reflect Orbital δήλωσε στους New York Times: «Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε κάτι που θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα ορυκτά καύσιμα και πραγματικά να τροφοδοτεί τα πάντα».
Μέχρι το τέλος του 2027 η Reflect Orbital σχεδιάζει να εκτοξεύσει ακόμη δύο πρωτότυπους καθρέφτες με στόχο να εκτοξεύσει 1,000 μεγαλύτερους δορυφόρους μέχρι το τέλος του επόμενου έτους. Σύμφωνα με το τρέχον σχέδιο της εταιρείας ο αριθμός αυτός θα αυξηθεί σε 5,000 έως το 2030 και θα φτάσει σε έναν πλήρη «αστερισμό» 50,000 καθρεφτών σε τροχιά έως το 2035.
Η εταιρεία θα χρεώνει περίπου 5,000 δολάρια για μία ώρα ηλιακού φωτός από έναν καθρέφτη εάν ένας πελάτης υπογράψει ετήσιο συμβόλαιο για τουλάχιστον 1,000 ώρες. Λέει επίσης ότι τα ηλιακά εργοστάσια ενέργειας ίσως μπορέσουν να εξασφαλίσουν φωτισμό συμφωνώντας να μοιράζονται με τη Reflect Orbital τα έσοδα από την ενέργεια που παράγεται μέσω του φωτός της.
Οι ανησυχίες
Παρόλο που αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική ώθηση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι επιστήμονες έχουν εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του σχεδίου. Η Μάρθα Χοτζ Βίτατέρνα νευροβιολόγος στο αμερικανικό Πανεπιστήμιο Northwestern και συνδιευθύντρια του Κέντρου Ύπνου και Κιρκάδιας Βιολογίας, προειδοποίησε: «Οι επιπτώσεις για την άγρια ζωή, για όλη τη ζωή, είναι τεράστιες».
Οι επικριτές προειδοποιούν ότι οι καθρέφτες θα μπορούσαν να αποσπούν την προσοχή των πιλότων, να παρεμβαίνουν στα επίγεια αστρονομικά παρατηρητήρια και να προκαλέσουν χάος στους φυσικούς κύκλους ύπνου των ζώων και των ανθρώπων. Οι κιρκάδιοι ρυθμοί, οι φυσικοί βιολογικοί κύκλοι που βοηθούν τους οργανισμούς να γνωρίζουν πότε πρέπει να κοιμούνται, επηρεάζονται έντονα από την παρουσία ή την απουσία του ηλιακού φωτός.
Αν διαταραχθούν τα ζώα μπορεί να αναπαράγονται σε λάθος χρονικές περιόδους όταν η τροφή είναι σπάνια, τα ζώα και τα έντομα που πέφτουν σε χειμερία νάρκη μπορεί να ξυπνήσουν στη μέση του χειμώνα, και τα φυτά μπορεί να ανθίσουν όταν δεν υπάρχουν επικονιαστές. Το επιπλέον φως θα μπορούσε επίσης να μπερδέψει τα αποδημητικά πουλιά, κάνοντάς τα να πετάξουν προς το θανατηφόρο κρύο όταν νομίζουν ότι πλησιάζει το καλοκαίρι.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει πρόβλημα και για τους ανθρώπους στις περιοχές που θα επηρεαστούν, καθώς το επιπλέον φως τα βράδια μπορεί να διαταράξει τους φυσικούς κύκλους ύπνου. Η οργάνωση DarkSky προειδοποιεί ότι τέτοιες δραστηριότητες «ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για το νυχτερινό περιβάλλον».
Σύμφωνα με την DarkSky: «Ένας τέτοιος φωτισμός θα εισήγαγε μια εντελώς νέα πηγή τεχνητού φωτός τη νύχτα, με εκτεταμένες συνέπειες, συμπεριλαμβανομένης της διατάραξης της άγριας ζωής και των οικοσυστημάτων που εξαρτώνται από τους φυσικούς κύκλους φωτός και σκοταδιού, καθώς και σοβαρές ανησυχίες για τη δημόσια ασφάλεια». Δυστυχώς η FCC δεν λαμβάνει υπόψη κανέναν από αυτούς τους παράγοντες όταν εξετάζει την αίτηση της Reflect Orbital.
Η επίσημη πολιτική της υπηρεσίας είναι ότι οτιδήποτε συμβαίνει στο διάστημα, εξ ορισμού, δεν βρίσκεται στη Γη και επομένως δεν υπόκειται σε περιβαλλοντική αξιολόγηση. Πέρα από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, οι επιστήμονες ανησυχούν έντονα ότι η Reflect Orbital θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο και την αστρονομία.
Οι αστρονόμοι προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι το φως που αντανακλάται από τις χιλιάδες δορυφόρους σε τροχιά κάνει ολοένα και πιο δύσκολο για τα τηλεσκόπια να παρατηρούν το Διάστημα. Γίνεται αντιληπτό πόσο χειρότερη θα γίνει η κατάσταση αν εγκατασταθούν στο Διάστημα χιλιάδες καθρέφτες που θα ανακλούν ηλιακό φως ακόμη και τη νύχτα.
