Σοβαρή πολιτική κρίση αντιμετωπίζει ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, καθώς βουλευτές των Εργατικών προειδοποιούν ότι η ηγεσία του βρίσκεται σε οριακό σημείο, μετά τις αποκαλύψεις για τον διορισμό του Μάντελσον ως πρέσβη στις ΗΠΑ και τη γνωστή φιλία του με τον Έπσταϊν.
Όπως αναλύει σε εκτενές ρεπορτάζ του ο Guardian, η παραδοχή του Στάρμερ ότι είχε γνώση της σχέσης αυτής πριν από τον διορισμό Μάντελσον προκάλεσε οργή στο εσωτερικό του κόμματος, πυροδοτώντας συζητήσεις ακόμη και για πρόκληση εσωκομματικής αμφισβήτησης.
Βουλευτές των Εργατικών προειδοποιούν ότι οι ημέρες του Κιρ Στάρμερ ως πρωθυπουργού είναι μετρημένες, έπειτα από μια ημέρα έντονης οργής για τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον ως πρέσβη των ΗΠΑ, παρά τη φιλία του με τον Τζέφρι Έπσταϊν.
Η κυβέρνηση βρέθηκε στο χείλος της ήττας στη Βουλή των Κοινοτήτων, έως ότου κατατεθεί τροπολογία από τη Μεγκ Χίλιερ και την Άντζελα Ρέινερ, με στόχο να εξαναγκαστεί η δημοσιοποίηση εγγράφων σχετικά με τον διορισμό του Μάντελσον και το βάθος της σχέσης του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα κατά παιδιών.
Βουλευτές ανέφεραν ότι η τελική δημοσιοποίηση των εγγράφων –η οποία ενδέχεται να καθυστερήσει λόγω αστυνομικής έρευνας για τον Μάντελσον– θα μπορούσε να οδηγήσει σε αμφισβήτηση της ηγεσίας. «Πρέπει να βγει όλο το δηλητήριο στην επιφάνεια», είπε ένας βουλευτής.
Ένας πρώην υπουργός δήλωσε: «Είχαμε πολλές κακές ημέρες πρόσφατα, αλλά αυτή είναι η χειρότερη απ’ όλες, νομίζω», ενώ άλλος βουλευτής προειδοποίησε: «Η εμπιστοσύνη είναι πεπερασμένη. Προσωπικά δεν είμαι σίγουρος ότι θα μπορούσα να στηρίξω τον πρωθυπουργό σε μια ψήφο εμπιστοσύνης».
«Το πιο οριστικό κλίμα επικρατεί ανάμεσα στους υπερ-πιστούς», σημείωσε βουλευτής που εξελέγη το 2024.
Βουλευτές ανέφεραν ότι η παραδοχή του Στάρμερ, κατά τη διάρκεια της ώρας του πρωθυπουργού στη Βουλή, πως γνώριζε για τη φιλία του Μάντελσον με τον Έπσταϊν πριν από τον διορισμό του, αποτέλεσε καθοριστική στιγμή.
«Ένιωθες την ατμόσφαιρα να αλλάζει, ήταν σκοτεινή», είπε ένας βουλευτής που στο παρελθόν ήταν κοντά στον Στάρμερ. Η Ντάουνινγκ Στριτ ανέφερε αργότερα ότι ο πρωθυπουργός γνώριζε μόνο όσα ήταν ήδη δημόσια γνωστά.
«Είναι απλώς αδικαιολόγητο», δήλωσε ένας απλός βουλευτής. «Γνώριζαν τα πάντα για τη σχέση του Πίτερ με τον Έπσταϊν και παρ’ όλα αυτά του έδωσαν τη θέση.
»Είναι σαν το σκάνδαλο του Κρις Πίντσερ», πρόσθεσε, αναφερόμενος στο σκάνδαλο που τελικά οδήγησε στην πτώση του Μπόρις Τζόνσον. «Τη στιγμή που ο Κιρ το παραδέχτηκε, αυτό ήταν τελείωσε».
Άλλος πρώην υπουργός είπε: «Υποτίθεται ότι εμείς ήμασταν αυτοί που δεν κάναμε τέτοια πράγματα. Είναι ώρα για ένα νέο ξεκίνημα, όσο πιο σύντομα τόσο το καλύτερο».
Αρκετοί βουλευτές δήλωσαν ότι ο προσωπάρχης του πρωθυπουργού, Μόργκαν ΜακΣουίνι, ο οποίος ήταν κοντά στον Μάντελσον, θα έπρεπε να αναλάβει την ευθύνη για τις αποτυχίες και να παραιτηθεί. «Η κυβέρνηση είναι σε φυγή», είπε άλλος βουλευτής. «Ο Θεός ξέρει τι άλλο θα βγει μπορεί να υπάρξουν πολλές αμήχανες στιγμές και αποχωρήσεις».
Η Ντάουνινγκ Στριτ είχε δηλώσει ότι ελπίζει τα έγγραφα να αποδείξουν πως ο Μάντελσον είχε πει ψέματα για το βάθος της σχέσης του με τον Έπσταϊν. Ωστόσο, το βράδυ της Τετάρτης, η Μητροπολιτική Αστυνομία ανακοίνωσε ότι μπλόκαρε τη δημοσιοποίηση ορισμένων εγγράφων, προκειμένου να μην επηρεαστεί ποινική έρευνα σχετικά με την προφανή διαμοίραση εμπιστευτικών κυβερνητικών εγγράφων από τον Μάντελσον προς τον Έπσταϊν.
Νωρίτερα, η Ντάουνινγκ Στριτ επιχείρησε να μετριάσει την προσπάθεια των Συντηρητικών να επιβάλουν τη δημοσιοποίηση των εγγράφων, προσθέτοντας εξαιρέσεις για λόγους εθνικής ασφάλειας και προστασίας των διεθνών σχέσεων. Βουλευτές χαρακτήρισαν την κίνηση «συγκάλυψη» και ζήτησαν η απόφαση για το τι θα δημοσιοποιηθεί να ληφθεί από την Επιτροπή Πληροφοριών και Ασφάλειας της Βουλής και όχι από τον γραμματέα του υπουργικού συμβουλίου.
Οι κοινοβουλευτικοί εισηγητές προειδοποιήθηκαν ότι βρίσκονταν στο χείλος απώλειας της ψηφοφορίας, καθώς η Χίλιερ και η Ρέινερ πήραν τον λόγο στη Βουλή για να υποστηρίξουν τον ρόλο της αρμόδιας επιτροπής, με αποτέλεσμα να αναγκαστούν να συντάξουν δεύτερη τροπολογία για να κατευνάσουν τους βουλευτές.
Η Ρέινερ, πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργός, φέρεται να μην είχε αρχικά σκοπό να μιλήσει στη συζήτηση, αλλά ακύρωσε γεύμα όταν συνειδητοποίησε ότι χρειαζόταν παρέμβαση για να αποτραπεί ενδεχόμενη κυβερνητική ήττα.
Μετά την ομιλία της στην αίθουσα, συνομίλησε με τον επικεφαλής των εισηγητών και τον αρχηγό της Βουλής για να διαμορφωθεί η τροπολογία, μαζί με τη Χίλιερ.
«Για άλλη μια φορά ο πρωθυπουργός οφείλει να ευχαριστεί την Άντζελα Ρέινερ για τη γρήγορη πολιτική της κρίση που έσωσε αυτή την κυβέρνηση από τον ίδιο της τον εαυτό», είπε ένας βουλευτής, παραπέμποντας στις παραχωρήσεις που είχε εξασφαλίσει η Ρέινερ πριν από την ψηφοφορία για τη μεταρρύθμιση της πρόνοιας.
Στηρίζοντας τη Ρέινερ για μια ενδεχόμενη διεκδίκηση της ηγεσίας, πρόσθεσε: «Όσο πιο γρήγορα έρθει η μέρα που θα παίρνει εκείνη τις αρχικές αποφάσεις, τόσο το καλύτερο».
Άλλος βουλευτής είπε: «Αν η Άντζελα δεν είχε σε εξέλιξη τη φορολογική της έρευνα, απόψε θα της προσέφεραν ήδη αριθμούς στήριξης για αμφισβήτηση της ηγεσίας».
Ένας βουλευτής των Εργατικών χαρακτήρισε τα γεγονότα της ημέρας «φωτιά σε κάδο απορριμμάτων», αλλά σημείωσε ότι, παρά την ένταση και τον θόρυβο στο παρασκήνιο, λίγοι βουλευτές και κανένας υπουργός δεν ήταν ακόμη διατεθειμένοι να εκτεθούν δημόσια. «Νομίζω ότι αν η Άντζελα είχε πει κάτι, θα ήταν τέλος παιχνιδιού», είπε. «Ο πρωθυπουργός είναι ασφαλής προς το παρόν».
Υπουργοί του υπουργικού συμβουλίου εξέφρασαν ενόχληση για τον χειρισμό των τροπολογιών, με έναν να λέει ότι ήταν «εκνευριστικό». Άλλος ανέφερε ότι είχαν προειδοποιήσει το Γραφείο του Υπουργικού Συμβουλίου για το πώς θα φαινόταν μια προσπάθεια μετριασμού της πρότασης των Συντηρητικών, τονίζοντας ότι προτεραιότητα θα έπρεπε να είναι η αποφυγή οποιασδήποτε κίνησης που θα μπορούσε να εκληφθεί ως συγκάλυψη.
Αρκετοί βουλευτές είπαν στον Guardian ότι θα ήταν «ειρωνικό» αν ο Στάρμερ εξαναγκαζόταν σε αποχώρηση λόγω των δεσμών του Μάντελσον με τον Έπσταϊν, καθώς ήταν πεπεισμένοι για την προσωπική του δέσμευση στην αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών. «Δεν είχαμε ποτέ πρωθυπουργό που να νοιάζεται τόσο πολύ γι’ αυτό», είπε ένας. «Θα ήταν τρελό αν τον έριχνε ένας άλλος άνδρας επειδή ήταν φίλος με έναν παιδόφιλο, αλλά είναι απολύτως πιθανό».
Η πρόταση για τη δημοσιοποίηση των εγγράφων που σχετίζονται με τον διορισμό του Μάντελσον εγκρίθηκε το βράδυ της Τετάρτης και η Ντάουνινγκ Στριτ δήλωσε ότι θα συμμορφωθεί το συντομότερο δυνατό, σύμφωνα με τις οδηγίες της αστυνομίας. «Θα συμμορφωθούμε με την πρόταση, συμπεριλαμβανομένης της δημοσίευσης εγγράφων που αφορούν τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον, τα οποία θα δείξουν τα ψέματα που είπε», δήλωσε εκπρόσωπος.
