Με τη σύσταση της εταιρείας Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης και διακριτικό τίτλο, Pharos AI Factory, θεμελιώνεται το θεσμικό και εταιρικό όχημα μέσω του οποίου η Ελλάδα εντάσσεται οργανωμένα στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία AI Factories.
Η εταιρεία καταχωρίστηκε στο γενικό εμπορικό μητρώο στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, βάσει του ν. 5263/2025. Αποτελεί το σχήμα μέσω του οποίου υλοποιείται σε εθνικό επίπεδο η συμμετοχή της χώρας στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης, με συγχρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους.
Η Pharos AI Factory συγκροτείται ως ενιαία πλατφόρμα υποδομών, υπηρεσιών και τεχνογνωσίας, με αντικείμενο που καλύπτει το σύνολο της αλυσίδας αξίας της Tεχνητής Nοημοσύνης. Κεντρικός άξονας της δραστηριότητάς της είναι η ανάπτυξη και λειτουργία του έργου Pharos – The Greek AI Factory for accelerating ai innovation, το οποίο εντάσσεται στο πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» για την περίοδο 2021–2027 και χρηματοδοτείται κατά 50% από την κοινή επιχείρηση EuroHPC και κατά 50% από εθνικούς πόρους.
Το όλο εγχείρημα βασίζεται στο νέο εθνικό υπολογιστικό σύστημα υψηλών επιδόσεων, υπό την ονομασία Δαίδαλος, που υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ) και θα εγκατασταθεί στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου. Βάσει του κυβερνητικού σχεδίου η παράδοση του υπερυπολογιστή τοποθετείται στο πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ η έναρξη της πλήρους λειτουργίας του το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Ειδικότερα, βάσει του καταστατικού της Pharos AI Factory, η εταιρεία παρέχει πρόσβαση σε εξειδικευμένη υπολογιστική ισχύ υψηλών επιδόσεων, δεδομένα, αλγορίθμους και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, καθώς και σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Το αντικείμενό της περιλαμβάνει την έρευνα, ανάπτυξη, σχεδίαση, παραγωγή, εγκατάσταση, συντήρηση και υποστήριξη συστημάτων και εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και τη διαχείριση και εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων που παράγονται, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.
Το αντικείμενο της εταιρείας εκτείνεται και στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, βαθιάς μάθησης, επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και στη δημιουργία, εκπαίδευση, βελτίωση και προσαρμογή μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Μεταξύ των τομέων εφαρμογής περιλαμβάνονται η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός, με στόχο τη δημιουργία εξειδικευμένων γλωσσικών μοντέλων και εργαλείων ψηφιακής τεκμηρίωσης, καθώς και το περιβάλλον και η βιωσιμότητα, με λύσεις για τη διαχείριση φυσικών πόρων, την ενεργειακή αποδοτικότητα και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Παράλληλα, η Pharos AI Factory προβλέπεται να παρέχει υπηρεσίες προς την αγορά, απευθυνόμενη σε νεοφυείς επιχειρήσεις, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και επιστημονικούς φορείς, μέσω ενιαίου κέντρου εξυπηρέτησης. Στο αντικείμενό της εντάσσονται υπηρεσίες εκπαίδευσης, κατάρτισης και συμβουλευτικής σε θέματα Τεχνητής Νοημοσύνης, τεχνολογιών πληροφορικής και καινοτομίας και δράσεις ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας με στόχο την ανάπτυξη και εμπορευματοποίηση λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η εταιρεία δύναται επίσης να συμμετέχει σε ερευνητικά και εμπορικά έργα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, να συνεργάζεται με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, να ιδρύει τεχνοβλαστούς και να λειτουργεί ως ρυθμιστικό πεδίο δοκιμών για τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης και δεδομένων, επιτρέποντας την ελεγχόμενη ανάπτυξη και αξιολόγηση νέων συστημάτων σε συμμόρφωση με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Το μετοχικό κεφάλαιο της Pharos AI Factory ανέρχεται σε 25.000 ευρώ. Το 30% καλύπτεται από το Ελληνικό Δημόσιο, εκπροσωπούμενο από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το 70% από την Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ).
Το διοικητικό συμβούλιο αποτελείται από επτά μέλη με τετραετή θητεία. Ένα μέλος υποδεικνύεται από τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τέσσερα μέλη από την ΕΕΣΥΠ μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος και ο διευθύνων σύμβουλος. Χωρίς αμοιβή συμμετέχουν, ο γενικός γραμματέας πληροφοριακών συστημάτων και ψηφιακής διακυβέρνησης και ο ειδικός γραμματέας τεχνητής νοημοσύνης και διακυβέρνησης δεδομένων.
