Οι κεντρικοί πυλώνες
Έρευνα, πανεπιστήμιο και κοινωνία σε ένα κοινό εθνικό όραμα αποτέλεσαν το έναυσμα για να υπογράψουν δύο Μνημόνια Στρατηγικής Συνεργασίας το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) με την Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ).
Οι δύο συμφωνίες που υπεγράφησαν συνιστούν ουσιαστικό βήμα για τη στενότερη διασύνδεση της έρευνας με την κοινωνία, την οικονομία και τις δημόσιες πολιτικές.
Ευθυγραμμίζονται με τον εθνικό σχεδιασμό για την έρευνα και την καινοτομία και ενισχύουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας, αναδεικνύοντας το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών ως στρατηγικό εταίρο για το μέλλον της υγείας και της γνώσης στην Ελλάδα.
Η υπογραφή του Μνημονίου Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, θεμελιώνει μια συστηματική, μακρόπνοη και πολυεπίπεδη συνεργασία ανάμεσα σε δύο κορυφαίους δημόσιους θεσμούς γνώσης.
Το μνημόνιο αποσκοπεί στη δημιουργία ενός λειτουργικού πλαισίου που ενισχύει την επιστημονική αριστεία, επιταχύνει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και δημιουργεί νέες δυνατότητες για νέους ερευνητές και ερευνητικές ομάδες, με επίκεντρο τη διεθνή ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική χρησιμότητα της έρευνας.
Η συνεργασία αξιοποιεί αφενός τη δυναμική και την τεχνογνωσία των τριών Ινστιτούτων του ΕΙΕ – Ιστορικών Ερευνών, Χημικής Βιολογίας, Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας – αφετέρου την ερευνητική ισχύ και το εύρος επιστημονικών πεδίων του ΑΠΘ. Στον πυρήνα του μνημονίου βρίσκεται η αμοιβαία ενίσχυση μέσω κοινών δράσεων που καλύπτουν την παραγωγή νέας γνώσης, την εκπαίδευση και κατάρτιση, την αξιοποίηση υποδομών και την από κοινού διεκδίκηση πόρων από εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Συγκεκριμένα, οι δύο φορείς συμφωνούν να προχωρήσουν σε:
- Ανταλλαγή επιστημονικού και ερευνητικού προσωπικού, με στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη κοινών ερευνητικών ομάδων.
- Συνδιοργάνωση διαλέξεων, σεμιναρίων, θερινών σχολείων και επιστημονικών εργαστηρίων, ώστε να ενισχυθεί η διεπιστημονικότητα και να καλλιεργηθεί μια νέα γενιά ερευνητών με διεθνή προσανατολισμό.
- Κοινή αξιοποίηση ερευνητικών υποδομών, εργαστηρίων και δεδομένων, με έμφαση στην αποδοτικότερη χρήση δημόσιων επενδύσεων σε εξοπλισμό, υπολογιστικές δυνατότητες και ερευνητικές πλατφόρμες.
- Από κοινού υποβολή προτάσεων σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα (ενδεικτικά: ανταγωνιστικά έργα έρευνας, κέντρα αριστείας, δράσεις μεταφοράς τεχνολογίας, πρωτοβουλίες απορρόφησης ανθρώπινου δυναμικού).
- Συν-διαμόρφωση ερευνητικών προτεραιοτήτων σε πεδία υψηλής στρατηγικής σημασίας για τη χώρα, με μετρήσιμα αποτελέσματα και δυνατότητα κλιμάκωσης.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη συνεργασία για την ανάπτυξη του Κέντρου Βιώσιμης Καινοτομίας, που στοχεύει στη δημιουργία υπολογιστικών και τεχνολογικών εργαλείων για ασφαλή και βιώσιμα προϊόντα ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού.
Οι τομείς εφαρμογής περιλαμβάνουν τα προηγμένα υλικά, τα βιοχημικά και φαρμακευτικά προϊόντα, τα προηγμένα οργανικά υλικά και τις βιοηλεκτρονικές εφαρμογές, καθώς και εργαλεία αξιολόγησης που διευκολύνουν την υπεύθυνη καινοτομία.
Το μνημόνιο, επίσης, ενισχύει τη διασύνδεση αυτών των δράσεων με το νέο Κέντρο Αριστείας του ΕΙΕ για τη θεραγνωστική του καρκίνου, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για συνέργειες από τη βασική έρευνα έως την εφαρμογή και την κλινική αξιοποίηση.
Παράλληλα, η συνεργασία ΕΙΕ–ΑΠΘ αναπτύσσεται με ισχυρό τρόπο και στις ανθρωπιστικές επιστήμες, στην Ιστορική Έρευνα και στις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Σπουδές, με στόχο την από κοινού παραγωγή περιεχομένου, εργαλείων και ανοικτών επιστημονικών πόρων.
Επιπλέον, εντάσσονται δράσεις σε πεδία περιβάλλοντος και υγείας, όπου οι δύο φορείς έχουν ήδη κοινή παρουσία σε μεγάλα ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα και αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες εθνικής σημασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, το ΕΙΕ στηρίζει έμπρακτα το Αριστοτέλειο Φόρουμ Καινοτομίας που διοργανώνει το ΑΠΘ στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο, αναδεικνύοντας τη σημασία της σύνδεσης έρευνας–καινοτομίας–κοινωνίας.
Το μνημόνιο επισφραγίζει μια συνεργασία που δεν περιορίζεται σε συμβολικές προθέσεις, αλλά στοχεύει σε απτά αποτελέσματα: κοινά ερευνητικά έργα, ανταλλαγή υποδομών, νέα εκπαιδευτικά σχήματα και ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας των δύο φορέων, με ορίζοντα τη δημιουργία ενός πιο συνεκτικού και αποτελεσματικού εθνικού οικοσυστήματος γνώσης.
Στρατηγικές δράσεις ΕΙΕ για Προστασία της Υγείας
Σύμφωνα με τον καθηγητή Δημοσθένη Σαρηγιάννη, οι Στρατηγικές Δράσεις του ΕΙΕ για την Προστασία της Υγείας αφορούν το Κέντρο Αριστείας για τη Θεραγνωστική του Καρκίνου, τη συνεργασία με το Ολοκληρωμένο Κέντρο Καρκίνου του Νοσοκομείου «Άγιος Σάββας», καθώς και τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Πολιτικών Δημόσιας Υγείας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μποδοσάκη και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Όπως τόνισε, στόχος του ΕΙΕ είναι η παραγωγή γνώσης που μεταφράζεται σε τεκμηριωμένες πολιτικές και μετρήσιμο όφελος για τους πολίτες.
Μνημόνιο συνεργασίας ΕΙΕ – Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου, Γιώργος Καπετανάκης, αναφερόμενος στο Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) είπε ότι αναδεικνύει ένα εξίσου κρίσιμο άξονα στρατηγικής: την ενεργό σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με την κοινωνία των ασθενών.
Η συνεργασία αυτή αποτυπώνει, όπως είπε, μια σύγχρονη αντίληψη για την έρευνα υγείας, όπου η γνώση συν-διαμορφώνεται, αξιολογείται και εφαρμόζεται με γνώμονα τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων.
Η ΕΛΛΟΚ, ως πανελλαδικός φορέας που ενώνει και εκπροσωπεί συλλόγους ασθενών με καρκίνο, δραστηριοποιείται συστηματικά στην υποστήριξη των ασθενών, στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και στην προώθηση της έρευνας. Μέσω του μνημονίου, ΕΙΕ και ΕΛΛΟΚ συγκροτούν ένα πλαίσιο συνεργασίας που ενισχύει την κοινωνική λογοδοσία της έρευνας και διασφαλίζει ότι τα ερευνητικά αποτελέσματα μπορούν να μεταφραστούν σε πρακτικές δράσεις και πολιτικές υγείας με τον ασθενή στο επίκεντρο.
Οι κεντρικοί πυλώνες της συνεργασίας περιλαμβάνουν:
- Από κοινού ανάπτυξη εκπαιδευτικών δράσεων για ασθενείς, φροντιστές, επαγγελματίες υγείας και ευρύτερο κοινό (ενημέρωση, εγγραμματισμός υγείας, πρόληψη, δικαιώματα και πρόσβαση).
- Συν-διαμόρφωση ερευνητικών ερωτημάτων και προτεραιοτήτων με ουσιαστική συμμετοχή της κοινότητας των ασθενών ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού, ώστε η έρευνα να ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανάγκες.
- Οργάνωση συνεδρίων, θεματικών εργαστηρίων και δράσεων διαλόγου, που θα φέρνουν κοντά ερευνητές, κλινικούς, φορείς πολιτικής και ασθενείς, καλλιεργώντας μια κοινή γλώσσα και έναν κοινό ορίζοντα στόχων.
- Αξιοποίηση πραγματικών δεδομένων υγείας (real-world data) και καταγραφών ασθενών, με σαφές πλαίσιο δεοντολογίας, ασφάλειας δεδομένων και προστασίας ιδιωτικότητας, ώστε να ενισχυθεί η τεκμηρίωση και η αποτελεσματικότητα παρεμβάσεων.
- Ενίσχυση της μετάφρασης της γνώσης στην πράξη, ώστε οι νέες επιστημονικές αποδείξεις να οδηγούν σε βελτιώσεις στη φροντίδα, στην πρόληψη, στην ποιότητα ζωής και στην οργάνωση υπηρεσιών.
