Το φαινόμενο έχει σημαντική επίδραση στην λειτουργία των ωκεανών.
Επιστήμονες κατάφεραν να εξηγήσουν την προέλευση της «βαρυτικής τρύπας» κάτω από την Ανταρκτική, το σημείο της Γης όπου η βαρύτητα είναι πιο αδύναμη.
Αν και συχνά θεωρούμε ότι η βαρύτητα είναι ίδια παντού, στην πραγματικότητα η ισχύς της διαφέρει σημαντικά από περιοχή σε περιοχή. Η ασθενέστερη βαρύτητα στην Ανταρκτική έχει σημαντική επίδραση στους ωκεανούς, καθώς το νερό ρέει προς περιοχές με ισχυρότερη βαρύτητα, με αποτέλεσμα η στάθμη της θάλασσας γύρω από την ήπειρο να είναι χαμηλότερη από ό,τι θα ήταν διαφορετικά.
Η βαρύτητα είναι πιο αδύναμη σε περιοχές όπου θερμά πετρώματα από τον μανδύα της Γης ανέρχονται προς την επιφάνεια. Κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων ετών αυτές οι αργές κινήσεις πετρωμάτων βαθιά κάτω από την επιφάνεια οδήγησαν στη δημιουργία της λεγόμενης «βαρυτικής τρύπας» στην Ανταρκτική.
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Scientific Reports» εξέτασε πώς οι αλλαγές στη βαρύτητα της Ανταρκτικής ενδέχεται να προκάλεσαν σημαντικές μεταβολές στο κλίμα της περιοχής. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η εργασία αυτή θέτει τις βάσεις για μελλοντικές έρευνες σχετικά με το πώς οι μεταβαλλόμενες βαρυτικές κατανομές μπορεί να συνέβαλαν στην ανάπτυξη των τεράστιων παγοκαλυμμάτων της ηπείρου.
«Αν μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς το εσωτερικό της Γης διαμορφώνει τη βαρύτητα και τη στάθμη της θάλασσας θα αποκτήσουμε εικόνα για παράγοντες που ίσως επηρεάζουν την ανάπτυξη και τη σταθερότητα μεγάλων παγοκαλυμμάτων» δήλωσε ο καθηγητής Αλεσάντρο Φόρτε του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, συνσυγγραφέας της μελέτης.
Η χαρτογράφηση
Οι ερευνητές χαρτογράφησαν τη βαρυτική τρύπα της Ανταρκτικής προκειμένου να αξιολογήσουν πώς εξελίχθηκε κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων ετών. Συνδύασαν καταγραφές σεισμών με μοντέλα βασισμένα στη φυσική για να κατασκευάσουν έναν βαρυτικό χάρτη του πλανήτη. Οι επιστήμονες ανέφεραν ότι ο χάρτης ταίριαζε με τα βαρυτικά δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από δορυφόρους, επιβεβαιώνοντας την ακρίβεια των μοντέλων τους.
«Φανταστείτε ότι κάνουμε μια αξονική τομογραφία ολόκληρης της Γης, αλλά δεν έχουμε ακτίνες Χ όπως σε ένα ιατρείο. Έχουμε τους σεισμούς. Τα σεισμικά κύματα παρέχουν το “φως” που φωτίζει το εσωτερικό του πλανήτη» λέει ο Φόρτε.
Στη συνέχεια οι ερευνητές χρησιμοποίησαν υπολογιστικά μοντέλα για να αναπαραστήσουν προς τα πίσω τη ροή των πετρωμάτων στο εσωτερικό της Γης, παρακολουθώντας τις αλλαγές έως και 70 εκατομμύρια χρόνια πριν, την εποχή που ζούσαν οι δεινόσαυροι. Ανακάλυψαν ότι η βαρυτική τρύπα ήταν ασθενέστερη πριν από 70 εκατομμύρια χρόνια και άρχισε να ενισχύεται πριν από περίπου 50 έως 30 εκατομμύρια χρόνια.
Οι χρονικές αυτές περίοδοι συμπίπτουν με σημαντικές αλλαγές στο κλιματικό σύστημα της Ανταρκτικής συμπεριλαμβανομένης της εμφάνισης τεράστιων παγετώνων σε ολόκληρη την ήπειρο γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορεί να υπήρχε αιτιώδης σύνδεση.