Για εκείνον, η ανατροπή του καθεστώτος δεν είναι μόνο γεωπολιτικό γεγονός — είναι η στιγμή που περίμενε δεκαετίες. Και αυτό παρά το γεγονός ότι ήταν κοντά στον Μαδούρο
Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 3ης Ιανουαρίου, ο Αμερικανός μεγιστάνας της ενέργειας, Χάρι Σάρτζεντ Γ’, παρακολουθεί από την έπαυλή του στη Φλόριντα τις ειδήσεις για αιφνιδιαστική στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.
Για εκείνον, η ανατροπή του καθεστώτος δεν είναι μόνο γεωπολιτικό γεγονός — είναι η στιγμή που περίμενε δεκαετίες. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, ο 68χρονος επιχειρηματίας βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από το μεγαλύτερο επιχειρηματικό «χτύπημα» της ζωής του.
Ο Σάρτζεντ, πρώην πιλότος των Πεζοναυτών και περιστασιακός συμπαίκτης του Ντόναλντ Τραμπ στο γκολφ, είναι ίσως ο μόνος Αμερικανός επιχειρηματίας που μπορούσε επί χρόνια να κινείται άνετα μεταξύ Μαρ-α-Λάγκο και του προεδρικού μεγάρου Μιραφλόρες στο Καράκας.
Ήταν αρκετά κοντά στον Νίκολας Μαδούρο, ώστε ο τελευταίος να τον αποκαλεί «abuelo». Παράλληλα όμως πίεζε στελέχη του Τραμπ να λάβουν «καθαρή απόφαση»: είτε συνεργασία με το καθεστώς είτε ριζική ανατροπή του — αρκεί να επιτραπεί στις αμερικανικές εταιρείες να επιστρέψουν πριν «μονοπωλήσουν τα πάντα οι Κινέζοι».
Μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επανεκκινήσει την πετρελαϊκή παραγωγή της χώρας, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα παγκοσμίως αλλά έχει δει την οικονομία και την πετρελαϊκή παραγωγή της να καταρρέει την τελευταία δεκαετία.
Τεράστιο διακύβευμα
Ο Σάρτζεντ έχει συμφέροντα που θα μπορούσαν να φτάσουν παραγωγή εκατοντάδων χιλιάδων βαρελιών ημερησίως. Διατηρεί συμμετοχές σε κοινοπραξίες με δικαιώματα σε τουλάχιστον τέσσερα πεδία εξόρυξης, καθώς και σε εταιρεία που επιδιώκει την αναβάθμιση του διυλιστηρίου Amuay — του μεγαλύτερου της χώρας, σύμβολο παρακμής μετά από θανατηφόρα έκρηξη το 2012.
Παράλληλα εξετάζει επενδύσεις για αξιοποίηση φυσικού αερίου που μέχρι πρότινος καίγονταν στις εγκαταστάσεις παραγωγής, σε ένα σχέδιο που θα μπορούσε να ενισχύσει την ηλεκτροπαραγωγή και να μειώσει τις εκπομπές.
«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επενδυτική ευκαιρία από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης», δηλώνει ο ίδιος.
Αμφιλεγόμενη φιγούρα
Η επιχειρηματική του διαδρομή, ωστόσο, δεν είναι ανέφελη. Έχει κατηγορηθεί στο παρελθόν για υπερτιμολογήσεις σε συμβόλαια καυσίμων στο Ιράκ — κατηγορίες που αρνήθηκε και τελικά αποσύρθηκαν.
Οικογενειακές διαμάχες, δικαστικές προσφυγές και υπόθεση δωροδοκιών στη Νότια Αμερική σκίασαν επίσης την εικόνα του επιχειρηματικού ομίλου της οικογένειας.
Στη Βενεζουέλα, τμήμα της αντιπολίτευσης τον αντιμετωπίζει ως «απολογητή» του καθεστώτος. Ο ακτιβιστής Thor Halvorssen τον χαρακτήρισε «Αμερικανό υπερκακό στην ιστορία του καθεστώτος».
Κυρώσεις, επιφυλάξεις και εσωτερικές τριβές
Παρά τη στήριξη της κυβέρνησης Τραμπ για επιστροφή αμερικανικών εταιρειών, το πλαίσιο παραμένει ασταθές. Κυρώσεις, νομικές εκκρεμότητες και πολιτική αβεβαιότητα κρατούν κολοσσούς επιφυλακτικούς. Ο επικεφαλής της Exxon, Ντάρεν Γουντς, φέρεται να χαρακτήρισε τη χώρα «μη επενδύσιμη» έως ότου αποσαφηνιστεί το θεσμικό περιβάλλον.
Ο Σάρτζεντ, ωστόσο, δεν περιμένει. Συναντήθηκε πρόσφατα στο Καράκας με την Ντέλσι Ροντρίγκεζ, ισχυρή φιγούρα της μεταβατικής διοίκησης, επιδιώκοντας την επανεκκίνηση εξαγωγών ασφάλτου.
Το κατά πόσον διαθέτει ουσιαστική επιρροή στον Λευκό Οίκο παραμένει ασαφές. Ο ίδιος παραδέχεται ότι δεν ήταν «ο καθοριστικός παράγοντας», αλλά εκτιμά ότι συνέβαλε στη μετατόπιση πολιτικής.
Ενέργεια, γεωπολιτική και ρίσκο
Η υπόθεση Σάρτζεντ αναδεικνύει τη διασταύρωση ενέργειας και γεωπολιτικής σε μια εποχή όπου η ενεργειακή ασφάλεια επανέρχεται στο επίκεντρο. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τη ρωσική και κινεζική επιρροή στην περιοχή, ενώ η Βενεζουέλα προσπαθεί να επανασυνδεθεί με τις διεθνείς αγορές.
Για τον Σάρτζεντ, το στοίχημα είναι υπαρξιακό: αν η πολιτική σταθεροποιηθεί και οι κυρώσεις χαλαρώσουν, το κέρδος θα είναι κολοσσιαίο. Αν όχι, η επένδυση μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επισφαλής.
Ο ίδιος παραμένει αισιόδοξος: «Ας επιστρέψουμε στη δουλειά», λέει. Το αν θα καταγραφεί στην ιστορία ως ο σωτήρας, που ανέστησε την πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας – ή ως «διάβολος» που πόνταρε σε ένα εύθραυστο καθεστώς – θα το δείξει ο χρόνος.
