Ακόμη και ο συνήθως συγκρατημένος Economist δεν έκρυβε την έκπληξή του για αυτό που συνέβη προ ημερών στις μετοχές λογισμικού και το οποίο φαίνεται να αποτυπώνει συνολικά το κλίμα στις αρχές του 2026.
«Ήταν πραγματικό λουτρό αίματος» έγραψε το βρετανικό περιοδικό για τη συνεδρίαση της Πέμπτης, εξηγώντας πως μέσα σε λίγες ώρες, οι μετοχές των μεγαλύτερων εταιρειών λογισμικού βρέθηκαν στο στόχαστρο επενδυτών που φοβούνται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα τις απογειώσει – αλλά θα τις εκτοπίσει. Το αποτέλεσμα; Διψήφιες απώλειες, είσοδος του κλάδου σε φάση πτωτικής αγοράς (bear market) και ένα βαθύ ρήγμα με τις μετοχές των ημιαγωγών που συνεχίζουν να καλπάζουν.
Μια φράση που προκάλεσε πανικό
Η αφετηρία ήταν μια φαινομενικά ήπια διατύπωση. Στις 29 Ιανουαρίου, η SAP ανέφερε σε τηλεδιάσκεψη αποτελεσμάτων ότι αναμένει «μια ελαφρά επιβράδυνση» στο cloud business το 2026. Η αγορά άκουσε κάτι πολύ πιο σκοτεινό: η μετοχή κατέρρευσε κατά 15%.
Το ντόμινο ήταν άμεσο. Η ServiceNow έχασε 13%, παρότι τα έσοδά της αυξήθηκαν ταχύτερα από τις εκτιμήσεις. Χωρίς καν να έχουν ανακοινώσεις, η Salesforce υποχώρησε 7% και η Workday 8%.
Η «Μεγάλη Διχοτόμηση» της τεχνολογίας
Την ώρα που το software αιμορραγεί, τα chips πετούν. Μετοχές εταιρειών ημιαγωγών και αποθήκευσης δεδομένων συγκαταλέγονται στους κορυφαίους κερδισμένους του S&P 500 το 2026. Η αγορά στέλνει σαφές μήνυμα: τα οφέλη της AI φαίνονται – προς το παρόν – στα data centers και όχι στα επιχειρησιακά apps.
Οι επενδυτές ανησυχούν ότι, παρά τις τεράστιες δαπάνες για AI, οι εταιρείες λογισμικού δεν μπορούν ακόμη να αποδείξουν ότι αυτές μεταφράζονται σε ταχύτερη ανάπτυξη ή υψηλότερα έσοδα. «Καλό δεν αρκεί πια», όπως σχολίασαν αναλυτές της Morgan Stanley μετά τα αποτελέσματα της ServiceNow.
Είναι όντως η AI ο ένοχος;
Η επικρατούσα αφήγηση λέει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη απειλεί τα παραδοσιακά business models. Εργαλεία όπως το Claude Code της Anthropic ή το Codex της OpenAI επιτρέπουν ταχύτερη συγγραφή κώδικα, ενώ startups «vibe coding» υπόσχονται ότι ακόμη και μη προγραμματιστές μπορούν να φτιάχνουν εφαρμογές.
Όμως, πολλοί ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτή η ανησυχία είναι υπερβολική. Για τις περισσότερες επιχειρήσεις, η ανάπτυξη λογισμικού in-house παραμένει ακριβή, ριψοκίνδυνη και εκτός βασικού αντικειμένου. Άλλωστε, η τάση δεκαετιών δείχνει το αντίθετο: όλο και λιγότερο software αναπτύσσεται εσωτερικά.
«Slopware» και ακριβή AI
Υπάρχει και ένα τεχνικό όριο. Ο Andrej Karpathy, πρώην επικεφαλής AI της Tesla, έχει μιλήσει για «slopware»: κώδικα που παράγεται γρήγορα αλλά με λεπτά, εννοιολογικά λάθη. Επιπλέον, η AI σήμερα είναι φθηνή επειδή επιδοτείται. Αυτό δεν θα κρατήσει για πάντα.
Η OpenAI αναμένεται να «κάψει» περίπου 17 δισ. δολάρια φέτος, ενώ η Microsoft δέχεται πίεση από την αγορά για τις κολοσσιαίες επενδύσεις σε data centers. Όταν οι τιμές της AI ανέβουν, οι μεγάλες εταιρείες λογισμικού ίσως βρεθούν σε πλεονεκτική θέση, καθώς μπορούν να μοιράσουν το κόστος σε εκατομμύρια πελάτες.
Οι «παλιοί» έχουν άμυνες
Οι παραδοσιακές εταιρείες δεν μένουν άπραγες. Επενδύουν επιθετικά στην ενσωμάτωση AI και εξαγοράζουν startups για να επιταχύνουν. Η Workday αγόρασε τη Sana Labs, η ServiceNow τη MoveWorks. Μαζί, Salesforce, SAP, ServiceNow και Workday παρήγαγαν σχεδόν 30 δισ. δολάρια ελεύθερων ταμειακών ροών πέρυσι.
Η επιβράδυνση των εσόδων έχει και πιο πεζή εξήγηση: την οικονομία. Μετά το πανδημικό boom και τα μηδενικά επιτόκια, η άνοδος του κόστους χρήματος και η αβεβαιότητα περιόρισαν τις δαπάνες για software. Στις ΗΠΑ, η ετήσια αύξηση των επενδύσεων σε επιχειρησιακό λογισμικό έπεσε από 12% το 2021-22 στο 8% το 2024.
Αν η ιστορία διδάσκει κάτι, είναι ότι η μείωση τιμών στο software αυξάνει τη ζήτηση. Μελέτες δείχνουν ότι πτώση 10% στις τιμές μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο 20% στις δαπάνες.
Το μεγάλο στοίχημα
Το software «τρώει τον κόσμο» εδώ και δεκαετίες. Ίσως η AI να μην το ακυρώσει, αλλά να το κάνει φθηνότερο, πιο διαδεδομένο και – τελικά – πιο απαραίτητο. Προς το παρόν, όμως, η Wall Street δεν έχει υπομονή. Και μέχρι να φανεί καθαρά ποιος κερδίζει από την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι μετοχές λογισμικού θα συνεχίσουν να πληρώνουν το τίμημα της αμφιβολίας.
