Μπορεί να προσφέρει μια πιο λεπτομερή εικόνα της εξέλιξης των γαλαξιών.
Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb αστρονόμοι κατέγραψαν μια εντυπωσιακή εικόνα μιας «κοσμικής μέδουσας». Ο γαλαξίας αυτός, με την ονομασία COSMOS2020-635829, παρατηρήθηκε όπως ήταν πριν από 8,5 δισεκατομμύρια χρόνια, δηλαδή περίπου 5,3 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μπορεί να προσφέρει μια πιο λεπτομερή εικόνα της εξέλιξης των γαλαξιών σε μια κρίσιμη περίοδο της «εφηβείας» του Σύμπαντος. Ο COSMOS2020-635829 ανήκει στην κατηγορία των «γαλαξιών μέδουσα» οι οποίοι ονομάζονται έτσι επειδή διαθέτουν μακριές ουρές αερίου που θυμίζουν τα εύκαμπτα, κεντρίζοντα πλοκάμια των θαλάσσιων μεδουσών. Στην περίπτωση αυτών των γαλαξιών, οι ουρές δημιουργούνται καθώς «κολυμπούν» μέσα στα σμήνη γαλαξιών όπου ανήκουν, κόντρα σε ισχυρούς ανέμους που τους ασκούν πίεση και απομακρύνουν το αέριό τους μια διαδικασία γνωστή ως απογύμνωση.
Η ανακάλυψη
Η ομάδα εντόπισε τον COSMOS2020-635829 εξετάζοντας δεδομένα που συνέλεξε το James Webb από μια περιοχή του ουρανού γνωστή ως Cosmic Evolution Survey Deep field ή πεδίο COSMOS. Η περιοχή αυτή προτιμάται από τους αστρονόμους για τη μελέτη μακρινών και αρχαίων γαλαξιών επειδή βρίσκεται μακριά από το επίπεδο του γαλαξία μας και δεν παρεμποδίζεται από φωτεινά αντικείμενα.
«Εξετάζαμε μεγάλο όγκο δεδομένων από αυτή την καλά μελετημένη περιοχή του ουρανού με την ελπίδα να εντοπίσουμε γαλαξίες μέδουσες που δεν είχαν μελετηθεί στο παρελθόν. Στα πρώτα στάδια της αναζήτησής μας στα δεδομένα του James Webb εντοπίσαμε ένα μακρινό μη καταγεγραμμένο γαλαξία μέδουσα που προκάλεσε άμεσα το ενδιαφέρον μας» δήλωσε ο Ίαν Ρόμπερτς από το Κέντρο Αστροφυσικής Waterloo στη Σχολή Θετικών Επιστημών της Βρετανίας. «
Η εικόνα του COSMOS2020-635829 δείχνει έναν γαλαξιακό δίσκο που φαίνεται σχετικά φυσιολογικός όχι πολύ διαφορετικός από το γαλαξία μας εκτός από τις χαρακτηριστικές ουρές αερίου. Στις ουρές αυτές διακρίνονται φωτεινοί μπλε «κόμβοι» οι οποίοι αντιπροσωπεύουν ομάδες νεαρών άστρων.
Η νεαρή ηλικία αυτών των άστρων υποδηλώνει ότι γεννήθηκαν έξω από τον κύριο γαλαξιακό δίσκο του COSMOS2020-635829 μέσα στις ουρές του αερίου που έχει απομακρυνθεί μέσω της απογύμνωσης. Αν και αυτό το φαινόμενο είναι αναμενόμενο για γαλαξίες μέδουσα η εικόνα του συγκεκριμένου γαλαξία αποκάλυψε και μια έκπληξη. Μέχρι πρόσφατα οι ερευνητές πίστευαν ότι τα γαλαξιακά σμήνη που βρίσκονταν ακόμη σε στάδιο σχηματισμού πριν από 8,5 δισεκατομμύρια χρόνια δεν παρήγαγαν συνήθως την πίεση που απαιτείται για τέτοια απογύμνωση.
«Το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι τα περιβάλλοντα των σμηνών ήταν ήδη αρκετά σκληρά ώστε να απογυμνώνουν τους γαλαξίες, και το δεύτερο ότι τα γαλαξιακά σμήνη ίσως μεταβάλλουν τις ιδιότητες των γαλαξιών νωρίτερα απ’ ό,τι πιστεύαμε. Επίσης, όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορεί να συνέβαλαν στη δημιουργία του μεγάλου πληθυσμού “νεκρών” γαλαξιών που παρατηρούμε σήμερα στα σμήνη. Τα δεδομένα αυτά μας προσφέρουν σπάνια εικόνα για το πώς μετασχηματίζονταν οι γαλαξίες στο πρώιμο Σύμπαν» εξηγεί ο Ρόμπερτς.
Η ομάδα σκοπεύει να συνεχίσει τη μελέτη του COSMOS2020-635829 με το James Webb, ελπίζοντας να λύσει περαιτέρω μυστήρια σχετικά με αυτόν και άλλους γαλαξίες μέδουσες.
