Κaspersky: Πώς το ψηφιακό περιβάλλον αλλάζει τις οικογενειακές σχέσεις και ρόλους
Μία πρωτότυπη μελέτη για την επίδραση του ραγδαίου ρυθμού εξέλιξης της τεχνολογίας στις οικογενειακές σχέσεις διεξήγαγε η Kaspersky, η παγκόσμια εταιρεία κυβερνοασφάλειας και ψηφιακής ιδιωτικότητας.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο 2025, με δείγμα 3.000 συμμετεχόντων από 15 χώρες και επιβεβαιώνει τον καταλυτικό ρόλο της τεχνολογίας στη ζωή των ανθρώπων.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, στο μέλλον, όπως το αντιλαμβάνεται η πλειονότητα των ανθρώπων παγκοσμίως, οι ψηφιακές και οι φυσικές εμπειρίες θα συνδυάζονται για να δημιουργήσουν νέες μορφές συντροφικότητας: από έναν παππού ή μια γιαγιά που συμμετέχει σε ένα πάρτι γενεθλίων μέσω ολογράμματος έως το παιδί που φροντίζει ένα ψηφιακό κατοικίδιο μαζί με το αδελφάκι του.
Νέες συνήθειες
To 81% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η ψηφιακή τεχνολογία θα αλλάξει ριζικά τις κοινές οικογενειακές δραστηριότητες μέσα στην επόμενη δεκαετία. Αυτή η μετατόπιση δείχνει ένα μέλλον όπου η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των μελών της οικογένειας θα γίνεται μέσω προηγμένης τεχνολογίας, δημιουργώντας τόσο νέες συνήθειες όσο και προκλήσεις.
Σχεδόν οι μισοί (48%) από τους συμμετέχοντες στην έρευνα πιστεύουν ότι η ανάγνωση παραμυθιών γραμμένων από AI πριν τον ύπνο των παιδιών θα αποτελεί σύνηθες φαινόμενο, ποσοστό που αυξάνεται στο 53% μεταξύ των ηλικιών 18–34. Σήμερα, εφαρμογές και «έξυπνες» συσκευές προσφέρουν ιστορίες που τις αφηγείται η ΑΙ, με χαρακτήρες στους οποίους μπορεί κάποιος να επέμβει και δυνατότητες εναλλακτικών εξελίξεων στην πλοκή. Για τους πολυάσχολους γονείς, αυτό αποτελεί ένα νέο βοηθητικό εργαλείο, ενώ για το παιδί, έναν διαδραστικό αφηγητή με απεριόριστη υπομονή. Την ίδια στιγμή, το 31% των οικογενειών προβλέπει ότι τα παιδιά θα προτιμούν ψηφιακά κατοικίδια αντί για αληθινά.
Ένα ακόμη 43% προβλέπει ότι οι οικογενειακοί εορτασμοί που θα γίνονται σε περιβάλλον βιντεοκλήσης θα είναι κάτι σύνηθες και όχι η εξαίρεση – μια τάση που επιταχύνθηκε από τις πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις, αλλά πλέον θεωρείται καθιερωμένη πρακτική για οικογένειες που ζουν σε απόσταση.
Την ίδια στιγμή, ένα τολμηρό 26% μπορεί να φανταστεί οικογενειακές διακοπές εξ ολοκλήρου σε εικονική πραγματικότητα. Αυτό μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας ωστόσο, πριν από δέκα χρόνια, το είδος της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιείται σήμερα δεν ήταν ευρέως αναμενόμενο.
Εξίσου εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 43% των ερωτηθέντων προβλέπει πως τα οικιακά ρομπότ θα αντιμετωπίζονται ως μέλη της οικογένειας. Καθώς θα αφήνουμε πίσω μας τους προσωπικούς βοηθούς που ενεργοποιούνται με φωνητική μέθοδο ή τις αυτόνομες ηλεκτρικές σκούπες, θα προκύψουν ρομποτικοί σύντροφοι με τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν εκπαιδευτική υποστήριξη, να παίζουν παιχνίδια ή να παρέχουν συντροφιά.
Ψηφιακή οικογενειακή δραστηριότητα και γονεϊκή εγρήγορση
Τα τελευταία 10 χρόνια, οι οικογένειες έχουν βιώσει αλλαγές στη δομή τους και η επικοινωνία των μελών στο σπίτι γίνεται όλο και πιο αποσπασματική, σε μεγάλο βαθμό λόγω της εκτεταμένης χρήσης της τεχνολογίας και των μεταβαλλόμενων κοινωνικών προτύπων, τονίζει η Kaspersky. Σύμφωνα με τους αναλυτές της εταιρείας, το μέλλον της ψηφιακής οικογενειακής δραστηριότητας δεν θα έρθει σαν ενιαίο κύμα, αλλά ως μια σειρά ενσωματώσεων, διαμορφωμένων από την πολιτισμική αποδοχή και τις ψηφιακές υποδομές.
Για ηγέτες στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, όπως η Kaspersky, αυτό το εξελισσόμενο τοπίο δημιουργεί νέες παραμέτρους κινδύνου μέσα στον πιο προσωπικό ιδιωτικό χώρο: το «έξυπνο» σπίτι. Καθώς τα ρομπότ, η τεχνητή νοημοσύνη και οι συσκευές εικονικής πραγματικότητας γίνονται μέρος της οικογένειας, η ασφάλεια πρέπει είναι θεμελιώδης κι όχι μια σκέψη της τελευταίας στιγμής.
Όπως υποστηρίζει η εταιρεία, παρόλο που η τεχνητή νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να εμπλουτίσει τη ζωή ενός παιδιού, οι γονείς πρέπει να παραμένουν σε εγρήγορση. Όταν τα παιδιά αλληλεπιδρούν με την AI, είτε για ψυχαγωγία είτε για μάθηση, οι γονείς οφείλουν να λαμβάνουν προληπτικά μέτρα. Είναι σημαντικό να επιλέγονται υπηρεσίες με ισχυρές πολιτικές απορρήτου, που δεν αποθηκεύουν ούτε κάνουν κακή χρήση των προσωπικών δεδομένων ή των φωνητικών αλληλεπιδράσεων των παιδιών, και να ενισχύεται ο έλεγχος με ψηφιακά εργαλεία γονικού ελέγχου, Είναι χρήσιμο να εξηγούν σε εκείνα ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο και όχι φίλος μας και να τα ενθαρρύνουν να αναφέρουν οποιαδήποτε περίεργη ή δυσάρεστη αλληλεπίδραση, όπως ακριβώς θα έκαναν και στον φυσικό κόσμο. Το βασικό είναι να διασφαλιστεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη συμπληρώνει την ανθρώπινη επαφή και δεν αντικαθιστά τη θαλπωρή της φωνής ενός γονέα.
