Υπέρ των “κόκκινων δανειοληπτών” τάχθηκε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου σε διάσκεψη κεκλεισμένων των θυρών υιοθετώντας την εισήγηση του αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Σωτήρη Πλαστήρα.
Η Ολομέλεια, με ευρεία πλειοψηφία, αποφάσισε ότι οι τόκοι στα δάνεια όσων έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη θα υπολογίζονται με βάση τη μηνιαία δόση και όχι με βάση το σύνολο του ποσού.
Η απόφαση αφορά περίπου 350.000 δανειολήπτες, καθώς πλέον οι δόσεις των δανείων τους μειώνονται δραστικά, καθίστανται σχεδόν άτοκα.
Η έκδοση της απόφασης αναμένεται μέσα στο επόμενο διάστημα.
Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί του μεγέθους της διαφοράς. Για δάνειο 100.000 ευρώ με επιτόκιο 4,5%, οι ετήσιοι τόκοι ανέρχονται σε 4.500 ευρώ ή 375 ευρώ μηνιαίως, όταν υπολογίζονται επί του κεφαλαίου. Αν όμως ο υπολογισμός γίνει επί της μηνιαίας δόσης, για παράδειγμα 500 ευρώ, ο τόκος περιορίζεται σε μόλις 22,5 ευρώ τον μήνα ή 270 ευρώ ετησίως.
Αντίστοιχα, σε δάνειο 150.000 ευρώ με επιτόκιο 3,5%, οι ετήσιοι τόκοι φτάνουν τα 5.250 ευρώ. Με υπολογισμό όμως επί μηνιαίας δόσης 650 ευρώ, ο τόκος μειώνεται στα 22,75 ευρώ τον μήνα, δηλαδή περίπου 273 ευρώ τον χρόνο.
Ακόμη και σε δάνειο 80.000 ευρώ με επιτόκιο 5%, οι τόκοι των 4.000 ευρώ ετησίως μετατρέπονται σε μόλις 270 ευρώ τον χρόνο, εφόσον εφαρμοστεί ο υπολογισμός επί της δόσης.
Με απλά λόγια, το δάνειο προσεγγίζει τα χαρακτηριστικά ενός σχεδόν άτοκου προϊόντος. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο που προκαλεί έντονη ανησυχία σε τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Παράλληλα, ο χρηματοπιστωτικός τομέας υποστηρίζει ότι ο ίδιος ο νόμος Κατσέλη (άρθρο 9, παρ. 2) προβλέπει ρητά τοκοχρεολυτική αποπληρωμή, με βάση το συνολικό ύψος της οφειλής και τις πραγματικές δυνατότητες του οφειλέτη.
Σημειώνεται ότι τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια έχουν ενταχθεί στις τιτλοποιήσεις του προγράμματος “Ηρακλής”, με τα επιχειρηματικά σχέδια να βασίζονται στην παραδοχή της τοκοχρεολυτικής αποπληρωμής. Αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των τόκων θα μπορούσε, σύμφωνα με εκτιμήσεις, να προκαλέσει άμεση ζημιά άνω του 1 δισ. ευρώ, με πιθανή μετακύλιση του κόστους στο Δημόσιο.
Παράλληλα, η σημερινή απόφαση υπέρ των δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο και για άλλες κατηγορίες οφειλετών –όσους ρύθμισαν μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού ή διμερών συμφωνιών– διεκδικώντας ανάλογη μεταχείριση.
Τραπεζικές πηγές προειδοποιούν και για μια λιγότερο ορατή αλλά εξίσου κρίσιμη συνέπεια: την υπονόμευση της κουλτούρας πληρωμών. Η προοπτική σχεδόν άτοκων ρυθμίσεων ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τους συνεπείς δανειολήπτες, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένων πιέσεων.
