Πώς κάνουν σπέκουλα για να παραπλανήσουν και να σπείρουν φόβο οι τράπεζες και τα funds με τα υπερκέρδη
Από τη Μαρία Παναγιώτου
Τεράστια σπέκουλα, η οποία άρχισε από τον κεντρικό τραπεζίτη της χώρας Γιάννη Στουρνάρα, αποδεικνύεται η ενορχηστρωμένη επιχείρηση που έχει στηθεί προκειμένου να πειστεί η κοινή γνώμη πως μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου για τον υπολογισμό του επιτοκίου στα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη θα κληθούν οι φορολογούμενοι να πληρώσουν… έναν λογαριασμό ύψους 1 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα θα προκληθούν κλυδωνισμοί στο τραπεζικό σύστημα.
Υπενθυμίζουμε πως ο κ. Στουρνάρας δήλωσε μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, με κάποιο υπονοούμενο δήθεν μεγάλου κινδύνου, πως έχουν ληφθεί όλες οι πρόνοιες προκειμένου να μη θιγεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Δηλαδή, εν ολίγοις, πως κινδυνεύει η οικονομία της χώρας επειδή θα ενεργοποιηθούν οι κρατικές εγγυήσεις που έχουν δοθεί στα funds, τα οποία αγόρασαν τα δάνεια με το πρόγραμμα «Ηρακλής». Φαντάζει ίσως τραβηγμένο να κινδυνολογεί ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας χωρίς… να υπάρχει κίνδυνος. Σε μια ανάποδη αλλά ίδια εκδοχή αξίζει να μην ξεχνάμε τον Μπεν Μπερνάνκι, που από τη θέση του κεντρικού τραπεζίτη των ΗΠΑ διαβεβαίωνε μία ανάσα πριν από την παγκόσμια κατάρρευση της οικονομίας πως παναμερικανική κρίση στην αγορά ακινήτων που θα εκκινούσε από τη φούσκα των ενυπόθηκων ήταν εντελώς απίθανη (;). Οι ατάκες αυτές γράφονται έτσι κι αλλιώς πάντα από συγκεκριμένα συμφέροντα. Ας δούμε το αφήγημα που στήθηκε και τι πραγματικά ισχύει μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου.
Το αφήγημα
– Τα δάνεια του νόμου Κατσέλη έχουν κρατικές εγγυήσεις από το πρόγραμμα «Ηρακλής»: Σε αυτό απαντά ξεκάθαρα στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο δικηγόρος Δημήτρης Λυρίτσης, μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ, που είχε παρασταθεί στη δίκη στον Άρειο Πάγο και λέει ακριβώς το αντίθετο: «Το πρόγραμμα “Ηρακλής” (HAPS) αφορά κρατικές εγγυήσεις μόνο στα senior ομόλογα τιτλοποιήσεων και ενεργοποιείται αποκλειστικά εάν δεν καλυφθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις πληρωμών. Τα δάνεια του ν.3869/2010 αποτελούν μικρό ποσοστό των συνολικών τιτλοποιημένων χαρτοφυλακίων και οπωσδήποτε δεν έχουν συμπεριληφθεί στα senior ομόλογα, ένεκα της νομικής κατάστασής τους. Οι τιτλοποιήσεις έχουν γίνει στην ονομαστική αξία του επιδικασθέντος κεφαλαίου και ουχί με συμπερίληψη των μελλοντικών τόκων (όπως συμβαίνει σε κάθε τιτλοποίηση). Οι προβλέψεις αποδόσεων ενσωματώνουν ήδη νομικούς και δικαστικούς κινδύνους». Ο κ. Λυρίτσης μάς λέει, δηλαδή, πως δεν συνδέονται οι κρατικές εγγυήσεις με τα φαντασιακά κέρδη των funds, τα οποία θα ήταν παράλογο -πιστεύουμε- να τα έχει εγγυηθεί το Ελληνικό Δημόσιο. Εξάλλου, και πριν από έναν χρόνο, όταν η υπόθεση εισαγόταν στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, η «δημοκρατία» είχε σημειώσει πως οι δανειολήπτες ήλπιζαν σε μια πιο δίκαιη απόφαση, επειδή ακριβώς εξέλιπε ο πέλεκυς του «Ηρακλή» που χρησιμοποιήθηκε για να ευνοηθούν στην προηγούμενη απόφαση οι servicers.
– Όταν αγόρασαν τα δάνεια του νόμου Κατσέλη τα funds, αναμενόταν να βγάλουν περισσότερα χρήματα από τον υπολογισμό του επιτοκίου επί του κεφαλαίου κι όχι επί της μηνιαίας δόσης. Τώρα θα χάσουν χρήματα και θα ενεργοποιηθούν οι εγγυήσεις του «Ηρακλή»: Όταν αγοράστηκαν τα συγκεκριμένα δάνεια από τα funds, είχαν ήδη υπαχθεί στις ευνοϊκές διατάξεις του νόμου Κατσέλη. Εκτός από το γεγονός ότι δεν συνδέθηκαν με τον «Ηρακλή», όπως μας εξήγησε κατηγορηματικά ο κ. Λυρίτσης, οι αποφάσεις των δικαστηρίων ήταν σαφείς. Σε αυτές οριζόταν το κεφάλαιο που έμενε να χρωστά ο δανειολήπτης (συνήθως το 80%-85% της αγοραστικής αξίας του ακινήτου), το ποσό κάθε δόσης και ο συνολικός χρόνος αποπληρωμής (συνήθως ήταν μεταξύ 210 και 240 δόσεων). Οριζόταν ακόμη ξεκάθαρα ότι η αποπληρωμή θα έπρεπε να γίνει εντόκως (!), με επιτόκιο βάσει του στατιστικού δελτίου της Τραπέζης της Ελλάδος. Επομένως, ο τοκοχρεολυτικός υπολογισμός του επιτοκίου που άρχισαν να διεκδικούν στη συνέχεια τα funds ήταν αντίθετος με τις δικαστικές αποφάσεις. Σε αυτό πρέπει να προσθέσουμε ότι τα funds, που είναι εξωχώριες εταιρίες με έδρα στην Ιρλανδία, στο Λουξεμβούργο και αλλού, έχουν πληρώσει μόλις 3% έως 20% του κεφαλαίου γι’ αυτά τα δάνεια. Επομένως, θα βγάλουν έναν σκασμό λεφτά και χωρίς τόκους. Φυσικά, αρνούνται να αποκαλύψουν τα ποσά αγοράς των δανείων για να μην αποκαλυφθεί το μέγεθος της τοκογλυφίας και χωρίς τους τόκους.
– Κινδυνεύουν η ευστάθεια του τραπεζικού συστήματος και οι καταθέσεις: Και πάλι ο κ. Λυρίτσης μας απάντησε: «Οι ελληνικές τράπεζες έχουν σήμερα μονοψήφιο δείκτη NPL, υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και εποπτεύονται από τον SSM/ΕΚΤ. Η άμεση έκθεση των τραπεζών σε δάνεια ν.3869/2010 είναι περιορισμένη, καθώς η συντριπτική πλειονότητα έχει μεταβιβαστεί μέσω τιτλοποιήσεων. Η σταθερότητα των καταθέσεων εξαρτάται από τη συνολική κεφαλαιακή θέση και τη ρευστότητα του συστήματος, όχι από τον τρόπο υπολογισμού τόκων σε μια ειδική κατηγορία ρυθμισμένων δανείων». Όταν μάλιστα τα δάνεια αυτά δεν ανήκουν πλέον στις τράπεζες, συμπληρώνουμε εμείς. Εκτός κι αν δεν μας λένε αλήθεια κι ανήκουν. Όσο για τον οίκο Moody’s, που εξέφρασε ανησυχίες για το τραπεζικό σύστημα; Να θυμίσουμε πως λίγες μέρες προτού καταρρεύσει η Lehman Brothers, την τοποθετούσε στη βαθμίδα ΑΑ. Επομένως, μάλλον αδυνατεί να «μυριστεί» τις αληθινές κρίσεις.
– Η απόφαση του Αρείου Πάγου μπορεί να συμπαρασύρει και άλλα δάνεια, εκτός νόμου Κατσέλη, κι έτσι να ενεργοποιηθούν οι εγγυήσεις του «Ηρακλή»: Η απόφαση αυτή ξεκίνησε από το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων. Εκεί προσέφυγε δανειολήπτης που είχε υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, επειδή κλήθηκε να πληρώσει τοκοχρεωλυτικά και όχι έντοκα. Πολλοί δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη είχαν προσφύγει για το θέμα του επιτοκίου ξανά στα δικαστήρια και συντριπτικά είχαν δικαιωθεί. Το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων, στη συγκεκριμένη περίπτωση, έστειλε δικαστική συνδρομή, δηλαδή ένα ερώτημα στη σχετική Τριμελή Επιτροπή του Αρείου Πάγου για την ερμηνεία του νόμου σε ό,τι αφορά τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου. Η τριμελής, που προφανώς είχε λάβει αρκετά τέτοια ερωτήματα, έστειλε το θέμα στην Ολομέλεια με σχετική Πράξη της, όπου ανέφερε πως το νομικό αυτό ζήτημα δεν έχει κριθεί με απόφαση του Αρείου Πάγου (Ολομέλεια ή Τμήμα αυτού) χαρακτηρίζοντάς το δυσχερές και γενικότερου ενδιαφέροντος, σύμφωνα με το άρθρο 20Α του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Έκρινε, δηλαδή, πως έπρεπε να υπάρξει μια δεσμευτική νομολογία. Η σημερινή νομολογία αφορά αποκλειστικά τα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη.
– Υπάρχει «ηθικός κίνδυνος» επειδή δικαιώθηκαν αυτοί οι δανειολήπτες: Η απάντηση και πάλι από τον κ. Λυρίτση: «Δεν υπάρχει “ηθικός κίνδυνος”, γιατί ο ν.3869/2010 είναι καταργημένος και δεν δημιουργεί νέο κύμα εντάξεων. Άρα δεν παράγεται κίνητρο μελλοντικής στρατηγικής αθέτησης. Οι υπαγωγές έγιναν με αυστηρό δικαστικό έλεγχο εισοδημάτων και περιουσίας. Δεν πρόκειται για διοικητική ρύθμιση αλλά για εξατομικευμένη δικαστική κρίση. Η απόφαση του Αρείου Πάγου δεν διαγράφει οφειλές ούτε καταργεί την υποχρέωση αποπληρωμής. Απλώς διευκρινίζει τον τρόπο εφαρμογής υφιστάμενων δικαστικών αποφάσεων. Ο “ηθικός κίνδυνος” προϋποθέτει προσδοκία μελλοντικής επιείκειας. Εδώ μιλάμε για ερμηνεία παρελθουσών, κλειστών υποθέσεων».
Τρέμουν την επιστροφή χρημάτων στους οφειλέτες
– Γιατί στήθηκε αυτή ιστορία με τον δράκο και τα φίδια και μάλιστα προτού καθαρογραφεί η απόφαση;
Μία εκτίμηση είναι πως τα funds ανησυχούν εάν θα έχει αναδρομική ισχύ, αν δηλαδή χρειαστεί να δώσουν πίσω τα τοκοχρεολύσια που κάποιοι δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη μπορεί να έχουν πληρώσει, εάν προσφύγουν δικαστικά. Το σίγουρο είναι ότι πιέζουν με τη βοήθεια του κ. Στουρνάρα. Για να γίνουν οι διαδικασίες ακόμη πιο αδιαφανείς; Για περισσότερες αναγκαστικές εκτελέσεις; Για να πάρουν κι άλλες κρατικές εγγυήσεις; Ο χρόνος θα δείξει…
