Ηλέξη «μονολιθικός» χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει κάτι ή κάποιον που παρουσιάζει σταθερότητα και ομοιογένεια.
Στον ανθρώπινο χαρακτήρα, ο όρος αναφέρεται σε άτομα με στεγανοποιημένη σκέψη, μονοδιάστατη προσέγγιση και περιορισμένη ευελιξία. Πρόκειται για πρόσωπα που δύσκολα αλλάζουν γνώμη ή προσαρμόζονται σε νέες συνθήκες.
Μεταφορικά, ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει καταστάσεις, δομές ή αντικείμενα που είναι συμπαγή, αδιαίρετα και δύσκολα διασπώμενα. Στην ουσία, κάτι μονολιθικό παραμένει ενιαίο, με ελάχιστες αποκλίσεις ή διαφοροποιήσεις.
Ουσιαστικά, η λέξη φέρει την έννοια της σταθερότητας και της ακαμψίας, είτε μιλάμε για ανθρώπους είτε για αντικείμενα και καταστάσεις.