Αν περάσει, κόβει τον βασικό λόγο που τα παιδιά έτρεχαν σε αποποίηση
Αλλαγές στον πυρήνα της κληρονομικής διαδοχής και ειδικά στα παιδιά φέρνει το σχέδιο νόμου για το νέο κληρονομικό δίκαιο, που επεξεργάστηκε ομάδα εργασίας υπό τον επίτιμο καθηγητή του ΕΚΠΑ και ακαδημαϊκό Απόστολο Γεωργιάδη.
Το μεγάλο ζητούμενο, όπως περιγράφεται, είναι να σταματήσει το φαινόμενο των μαζικών αποποιήσεων, ιδιαίτερα όταν ο γονιός αφήνει πίσω του χρέη και οι κληρονόμοι φοβούνται ότι θα «κυνηγηθούν» και στην προσωπική τους περιουσία, σύμφωνα με το Έθνος.
Η πιο κρίσιμη τομή αφορά ακριβώς αυτό: το παιδί (όπως και κάθε κληρονόμος) θα μπορεί να αποδέχεται την κληρονομιά χωρίς να κινδυνεύει η ατομική του περιουσία, αφού η ευθύνη για τα χρέη θα περιορίζεται μέχρι την αξία της κληρονομιάς. Με απλά λόγια, οι δανειστές -ακόμη και το Δημόσιο- θα ικανοποιούνται μόνο από ό,τι άφησε ο θανών, μέσω διαδικασίας δικαστικής εκκαθάρισης, και όχι από τα «δικά σου» περιουσιακά στοιχεία.
Το τι σημαίνει αυτό στην πράξη φαίνεται καθαρά στο κλασικό παράδειγμα: πατέρας αφήνει ένα διαμέρισμα αξίας 100.000 ευρώ και χρέος στην Εφορία 100.000 ευρώ. Σήμερα, αν το παιδί αποδεχθεί, η Εφορία μπορεί να στραφεί και σε δικό του ακίνητο. Με το προτεινόμενο πλαίσιο, η κατάσχεση θα μπορεί να γίνει μόνο στο κληρονομιαίο διαμέρισμα, όχι στην προσωπική περιουσία του παιδιού. Παράλληλα, το παιδί θα μπορεί να εκμισθώσει το ακίνητο και να εισπράττει μισθώματα χωρίς να απειλείται το «δικό του» από τα χρέη της κληρονομιάς.
Υπάρχει όμως και μια σημαντική λεπτομέρεια-φρένο: αν ο κληρονόμος πουλήσει αντικείμενα της κληρονομιάς, τότε -με βάση το προτεινόμενο σχέδιο- μπορεί να ξαναμπεί «στο κάδρο» η προσωπική του ευθύνη, εκτός αν χρησιμοποιήσει το τίμημα για να εξοφλήσει τα χρέη του κληρονομούμενου. Αντίστοιχα, προσωπική ευθύνη προβλέπεται και σε κινήσεις που μειώνουν την αξία της κληρονομίας (π.χ. παραμέληση συντήρησης ή γονική παροχή κληρονομιαίου ακινήτου).
Δεύτερη αλλαγή που συζητείται είναι η αναπροσαρμογή των ποσοστών όταν υπάρχει σύζυγος και παιδιά: σε περίπτωση που υπάρχει ένα παιδί, το μερίδιο της συζύγου ανεβαίνει από 25% σε 33% (και του παιδιού μειώνεται αντίστοιχα). Αν υπάρχουν περισσότερα από ένα παιδιά, το ποσοστό παραμένει όπως είναι σήμερα (25% η σύζυγος).
Και τρίτο, μπαίνει ένας νέος θεσμός που «ανοίγει» πολλές πόρτες: οι κληρονομικές συμβάσεις. Ο κληρονομούμενος θα μπορεί να συμφωνεί δεσμευτικά με το παιδί του είτε να πάρει εκ των προτέρων το μερίδιό του (για σπουδές ή για επένδυση σε δουλειά) είτε να ρυθμίζονται από πριν κρίσιμα ζητήματα, όπως η συνέχεια μιας οικογενειακής επιχείρησης, με μειωμένο ρίσκο να τιναχτεί στον αέρα από μελλοντικές διεκδικήσεις.
