Νέο Δόγμα για την Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα
Το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», τέθηκε το Σάββατο (10/01), σε δημόσια διαβούλευση σηματοδοτώντας την έναρξη για μια βαθιά θεσμική και επιχειρησιακή μεταρρύθμιση στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας, για την ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης και διαχείρισης των φυσικών καταστροφών.
Το νομοσχέδιο Γιάννη Κεφαλογιάννη θεσπίζει νέο Δόγμα για την Πολιτική Προστασία, καθώς η «Ενεργή Μάχη» έχει στόχο την ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, περιλαμβάνει την πρόβλεψη μηχανισμών άντλησης επιχειρησιακών διδαγμάτων, την ενίσχυση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, την Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας, ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής και Τροποποιήσεις ν. 4662/2020, ν. 4555/2018, ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024.
Οι ρυθμίσεις του ΥΠΚΚΠΠ «απαντούν» στις αυξανόμενες προκλήσεις που δημιουργεί η κλιματική κρίση και η εντατικοποίηση των ακραίων φαινομένων.
Όπως υπογραμμίζεται, στόχος του νομοσχεδίου είναι η μετάβαση από ένα μοντέλο εν μέρει αποσπασματικής και εκ των υστέρων αντίδρασης σε ένα σύγχρονο, προληπτικό και διαλειτουργικό σύστημα διαχείρισης κινδύνων.
Ειδικότερα, το σχέδιο νόμου προβλέπει, μεταξύ άλλων:
Τη θέσπιση Στρατηγικού Σχεδίου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών με 10ετή διάρκεια και έγκριση από το ΚΥΣΕΑ.
Την υποχρεωτική κατάρτιση Σχεδίων Πρόληψης Πυρκαγιών για όλους τους Δήμους και τις Περιφέρειες, με ολοκληρωμένη χαρτογράφηση κινδύνων και επιχειρησιακή προετοιμασία.
Τη σύσταση Ειδικής Υποεπιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου με επιστημονική σύνθεση και πολυπαραγοντική αξιολόγηση.
Την καθιέρωση υποχρέωσης εκπόνησης σχεδίων πλημμυρικού κινδύνου.
Τη θεσμοθέτηση της προδιαγεγραμμένης (ελεγχόμενης) καύσης ως εργαλείου πρόληψης για τη μείωση της καύσιμης ύλης στα δάση.
Τη σύσταση Τοπικών Κέντρων Διαχείρισης Κινδύνων στους Δήμους.
Τη σύσταση Επιχειρησιακού Κέντρου Συμβάντων σε καθεμία από τις 13 Περιφερειακές Πυροσβεστικές Διοικήσεις, με τη συμμετοχή συνδέσμων των Ο.Τ.Α., των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.
Την εισαγωγή του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System – ICS) ως κοινό υπόβαθρο σχεδιασμού και δράσης για όλα τα σχέδια, εργαλεία και επιχειρησιακές λειτουργίες του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων.
Τη δημιουργία Μητρώου Επικουρικών Δυνάμεων για την ενίσχυση του εθελοντισμού και την άμεση αξιοποίηση ανθρώπινων και υλικών πόρων, και την εμπέδωση σχέσεων εμπιστοσύνης και αμοιβαίας συνεργασίας με τις εθελοντικές οργανώσεις.
Την ενίσχυση του μηχανισμού άντλησης διδαγμάτων από μεγάλες καταστροφές, με ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση και ετήσιες δημόσιες εκθέσεις.
Την αναβάθμιση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού και τη σύσταση εξειδικευμένων ανακριτικών κλιμακίων, με σκοπό την αμεσότερη διαλεύκανση εγκλημάτων εμπρησμού.
Τη θεσμική αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, με ακαδημαϊκά και ερευνητικά χαρακτηριστικά, μέλη Δ.Ε.Π. και δυνατότητα εκπόνησης μεταπτυχιακών και διδακτορικών σπουδών.
Την πιστοποιημένη εκπαίδευση του πυροσβεστικού προσωπικού σε πρώτες βοήθειες και ιατρική φροντίδα πεδίου, ειδικά για τις Μονάδες της ΕΜΑΚ που επιχειρούν υπό τις πιο ακραίες συνθήκες.
Την ενίσχυση των εναέριων μέσων και την εκπαίδευση στελεχών του Πυροσβεστικού Σώματος ως πιλότων και μηχανικών ελικοπτέρων και αεροσκαφών με έξοδα της Υπηρεσίας.
Τη δυνατότητα ίδρυσης νέων Πυροσβεστικών Φυλακίων σε απομακρυσμένα και μικρά νησιά, στο πλαίσιο της ειδικής μέριμνας για τη νησιωτικότητα.
Την εισαγωγή τυποποιημένων πρωτοκόλλων και Κανόνων Εμπλοκής (Rules of Engagement) για το Πυροσβεστικό Σώμα.
Τη σύσταση Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας (Unit7–METEO) στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (Ε.Σ.Κ.Ε.ΔΙ.Κ.), αλλά και την αξιοποίηση των μετεωρολόγων στον πραγματικό και άμεσο χρόνο του τόπου εκδήλωσης του συμβάντος.
Την τυποποίηση της επιστημονικής συνεργασίας με τις δασικές υπηρεσίες.
Μέριμνα για το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος
Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος, το οποίο αποτελεί τον νευραλγικότερο πυλώνα του Εθνικού Μηχανισμού Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων.
Η πολιτεία ως έμπρακτη στήριξη και ως αναγνώριση του ουσιαστικού έργου των γυναικών και των ανδρών του Πυροσβεστικού Σώματος, προβαίνει, μεταξύ άλλων, στις εξής παρεμβάσεις:
- Καθιερώνεται εξαίρεση από τις μεταθέσεις για τους πολύτεκνους και τους τρίτεκνους πυροσβεστικούς υπαλλήλους, διασφαλίζοντας τη σταθερότητα του οικογενειακού τους περιβάλλοντος.
- Αυξάνονται από δεκαέξι (16) σε είκοσι τέσσερα (24) τα επιπλέον αμειβόμενα οκτάωρα ανά έτος, πέραν του προβλεπόμενου ωραρίου εργασίας, κατά τα οποία το πυροσβεστικό προσωπικό δύνανται να εκτελεί πρόσθετη υπηρεσία περιπόλων.
- Ενισχύεται ο Ειδικός Λογαριασμός του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων του Πυροσβεστικού Σώματος του ΤΑΠΑΣΑ με τη θέσπιση απόδοσης του 5% από τα πρόστιμα που επιβάλλονται από τις πυροσβεστικές υπηρεσίες για τα ακαθάριστα οικόπεδα.
- Επαναλειτουργεί η Σχολή Αρχιπυροσβεστών μετά από 15 έτη με 700 εισακτέους μέσα στο 2026.
- Διευκολύνεται η μονιμοποίηση των Πυροσβεστών Πενταετούς Υποχρέωσης.
Στο σύνολό του, το σχέδιο νόμου διαμορφώνει ένα συνεκτικό και σύγχρονο πλαίσιο πρόληψης και διαχείρισης φυσικών καταστροφών, βασισμένο στη συνεργασία της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών.
