Αυξήσεις αποδοχών πολύ πιο πάνω από τα όρια του κατώτατου μισθού των 880 ευρώ, επαναφορά του επιδόματος γάμου και σειρά άλλων ευνοϊκών ρυθμίσεων για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα δρομολογούν οι διατάξεις του νομοσχεδίου για τις συλλογικές συμβάσεις που τέθηκε χθες βράδυ σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Εργασίας.
Οι διατάξεις του νομοσχεδίου προβλέπουν λεπτομερώς όλες τις αλλαγές που έρχονται στη σύναψη και επέκταση των συλλογικών συμβάσεων με βάση τη συμφωνία που συνυπέγραψαν στα μέσα Νοεμβρίου οι κοινωνικοί εταίροι για το ξεπάγωμα των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Αντικείμενο του νομοσχεδίου είναι:
α) η πρόβλεψη της δυνατότητας σύναψης κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας από την τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων “Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος” (Γ.Σ.Ε.Ε.) και ο προσδιορισμός του πεδίου εφαρμογής των κλαδικών συμβάσεων,
β) η απλούστευση των στοιχείων που απαιτούνται για την εγγραφή στο Γενικό Μητρώο Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων (ΓΕ.ΜΗ.Σ.Ο.Ε.) και στο Γενικό Μητρώο Οργανώσεων Εργοδοτών (ΓΕ.ΜΗ.Ο.Ε.), με τη μείωσή τους στα απολύτως απαραίτητα, καθώς και ο επαναπροσδιορισμός των έννομων συνεπειών σε περίπτωση μη εγγραφής,
γ) η επαναφορά της μετενέργειας όλων των κανονιστικών όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, ώστε μετά τη λήξη της συλλογικής σύμβασης εργασίας και της τρίμηνης παράτασης της ισχύος της, όλοι οι όροι της να συνεχίζουν να ισχύουν για τους εργαζόμενους στους οποίους εφαρμοζόταν, μέχρι να συναφθεί νέα συλλογική ή ατομική σύμβαση,
δ) η διευκόλυνση της επέκτασης της εφαρμογής των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, με τη μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης από πενήντα τοις εκατό (50%) σε σαράντα τοις εκατό (40%), καθώς και με τη δημιουργία δυνατότητας επέκτασης, χωρίς την εξέταση του ποσοτικού κριτηρίου, εφόσον συνυπογράφουν η Γ.Σ.Ε.Ε. και ευρύτερης εκπροσώπησης ή πανελλήνιας έκτασης οργάνωση εργοδοτών, και
ε) η θεσμοθέτηση μηχανισμού ελέγχου του παραδεκτού των μονομερών αιτήσεων προσφυγής στη μεσολάβηση και στη διαιτησία και η κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας ενώπιον του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας.
Το στοίχημα των νέων συμβάσεων θα κριθεί πρώτον στον αριθμό των συμφωνιών που θα υπογραφτούν μέσα στο 2026, με τους νέους και πιο ευνοϊκούς όρους ως προς την επέκτασή τους, δεύτερον σε τι ύψος θα κινούνται οι αυξήσεις και τρίτον αν θα επανέλθουν παλιές και μεγάλες κλαδικές συμβάσεις όπως αυτή των Ιδιωτικών Υπαλλήλων που ήταν σε ισχύ ως το 2010, καλύπτοντας περισσότερους από 700.000 εργαζόμενους με βασικούς μισθούς από 1.100 και άνω.
Οι εκτιμήσεις που υπάρχουν είναι ότι οι αυξήσεις που θα φέρουν οι συλλογικές συμβάσεις που θα υπογραφτούν με το νέο πλαίσιο θα ξεπερνούν το 10% επί των σημερινών αποδοχών που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι, με τους βασικούς μισθούς να ξεκινούν από τα 1.000 ευρώ, αντί του κατώτατου μισθού των 880 ευρώ που λαμβάνουν σήμερα οι εργαζόμενοι που δεν καλύπτονται από κάποια σύμβαση, ή που είχαν σύμβαση που έληξε και δεν ανανεώθηκε..
Στους όρους επέκτασης των νέων προβλέπεται μείωση του απαιτούμενου ποσοστού συμμετοχής των εργοδοτών στις διαπραγματεύσεις από 50% σε 40%. Αυτό σημαίνει ότι, όταν μια σύμβαση υπογράφεται από εργοδότες που απασχολούν το 40% των εργαζομένων, ενός κλάδου, τότε αυτομάτως οι όροι της σύμβασης θα επεκτείνονται στο υπόλοιπο 60% των εργαζομένων. Επιπρόσθετα θεσπίζεται και η αυτόματη επέκταση μιας σύμβασης χωρίς να εξετάζεται αν πληρείται το κριτήριο του 40% εφόσον συνυπογράφουν τη σύμβαση η ΓΣΕΕ εφόσον προσκληθεί να λάβει μέρος στις διαπραγματεύσεις και η αντίστοιχη τριτοβάθμια εργοδοτική οργάνωση.
Όλα τα επιδόματα αντί για 4
Μεγάλη τομή αποτελεί η διάταξη για την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας που σημαίνει ότι οι μισθοί που είχαν οι εργαζόμενοι με συλλογική σύμβαση, θα εξακολουθούν να ισχύουν μαζί με το σύνολο των επιδομάτων τους και μετά την τρίμηνη παράταση που δίδεται σε μια σύμβαση. Το επίδομα γάμου είναι το πιο δημοφιλές που έπαψε να καταβάλλεται σε εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους και τώρα μπορεί να επανέλθει καθώς με τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις η μετενέργεια θα είναι πλήρης και όχι μερική. Αυτό σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι θα μπορούν να κρατήσουν και τους μισθούς τους αλλά και όλα τα επιδόματα αντί 4 που που έχοπυν υποχρέωση να καταβάλουν οι εργοδότες με το καθεστώς της μερικής μετενέργειας.
Η μερική μετενέργεια σημαίνει ότι όταν λήγει μια συλλογική σύμβαση εργασίας και δεν ανανεώνεται μετά από τρείς μήνες, μετενεργούν, δηλαδή διατηρούνται μόνον ο βασικός μισθός (σ.σ.: 880 ευρώ) και τα επιδόματα προϋπηρεσίας, σπουδών, τέκνου και ανθυγιεινής εργασίας,. Κάθε άλλος μισθολογικός ή θεσμικός όρος παύει να ισχύει και οι όροι που προβλέπουν πρόσθετες αμοιβές αυτομάτως καταργούνται. Με την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας δεν θα καταργείται κανένας όρος από τις συλλογικές συμβάσεις έως ότου υπογραφτεί νέα με τους ίδιους ή καλύτερους όρους.
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, σε ισχύ είναι 24 συλλογικές συμβάσεις και θεωρείται βέβαιο ότι με την επαναφορά της πλήρους μετενέργειας οι εργαζόμενοι που καλύπτονται από αυτές τις συμβάσεις θα συνεχίσουν να λαμβάνουν τους μισθούς με όλα τα επιδόματα που προβλέπει η συλλογική τους σύμβαση. Το ίδιο θα συμβεί από εδώ και στο εξής για τους εργαζόμενους που θα αρχίσουν να υπογράφουν νέες συλλογικές συμβάσεις, καθώς θα διασφαλίζεται η καταβολή όλων των επιδομάτων που θα προβλέπει η συμφωνία με τους εργοδότες ακόμη και μετά τη λήξη της σύμβασης.
Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών σύναψης συλλογικής σύμβασης μέσω ΟΜΕΔ σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών, ακόμη και με μονομερή προσφυγή των εργαζομένων. Σήμερα για να υπάρξει σύμβαση μέσω ΟΜΕΔ θα πρέπει να δεχτούν την προσφυγή και οι εργοδότες, αλλιώς δεν υπάρχει σύμβαση. Με το νέο καθεστώς προβλέπεται να προσφεύγουν μονομερώς οι εργαζόμενοι αλλά κατόπιν αξιολόγησης του αιτήματός τους για μονομερή προσφυγή στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία από τριμελή επιτροπή που θα συσταθεί στον Ο.ΜΕ.Δ.
Με τις προωθούμενες ρυθμίσεις επιδιώκεται από το υπουργείο Εργασίας η υπογραφή περισσότερων κλαδικών συμβάσεων από τους κοινωνικούς εταίρους και με απτά αποτελέσματα εντός του 2026, ώστε να αποδειχθεί στην πράξη ότι η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων υλοποιείται και οι αποδοχές βελτιώνονται.
