Το παγοκάλυμμα έχει βάθος 29 χλμ. γεγονός που μπορεί να αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη φιλικών συνθηκών ζωής στον ωκεανό.
Η Ευρώπη, το παγωμένο φεγγάρι του Δία, βρίσκεται στη λίστα των κόσμων του ηλιακού μας συστήματος που θεωρούνται πολλά υποσχόμενοι στην αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη με έναν μεγάλο υπόγειο ωκεανό που πιστεύεται ότι κρύβεται κάτω από ένα παχύ εξωτερικό κέλυφος πάγου. Ύστερα από χρόνια συζητήσεων και διαφορετικών εκτιμήσεων ερευνητές της NASA κατέληξαν στο πάχος του παγωμένου κελύφους του δορυφόρου.
Για πρώτη φορά ανακαλύψαμε ότι η επιφάνεια της Ευρώπης ήταν παγωμένη το 1979, όταν το Voyager 2 πέρασε κοντά της. Μια άλλη αποστολή της NASA, ο διαστημικός ανιχνευτής Galileo που τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον Δία, επιβεβαίωσε αργότερα την ύπαρξη του παγοκαλύμματος, εξετάζοντας τον γιγάντιο πλανήτη, την Ευρώπη και άλλους δορυφόρους του κατά τη δεκαετία του 1990.
Από τότε οι επιστήμονες ήταν χωρισμένοι σε δύο στρατόπεδα υποστηρίζοντας αντικρουόμενες θεωρίες για το πάχος του παγοκαλύμματος της Ευρώπης. Η μία θεωρία υποστηρίζει ότι το κέλυφος έχει πάχος μικρότερο από 1,6 χιλιόμετρα ενώ η άλλη ότι εκτείνεται σε δεκάδες χλμ.
Τώρα φαίνεται πως έχουμε μια απάντηση. Χρησιμοποιώντας δεδομένα που συνέλεξε το 2022 το διαστημικό σκάφος Juno, το οποίο εξερευνά το Δία και τα φεγγάρια του ερευνητές στο Εργαστήριο Αεριοπροώθησης της NASA (JPL) υπολόγισαν ότι το παγοκάλυμμα έχει πάχος περίπου 29 χιλιόμετρα.
«Η εκτίμηση των 29 χλμ. αφορά το ψυχρό, άκαμπτο και αγώγιμο εξωτερικό στρώμα ενός παγοκελύφους από καθαρό νερό. Αν υπάρχει και ένα εσωτερικό, ελαφρώς θερμότερο στρώμα με μεταφορά θερμότητας, κάτι που είναι πιθανό, τότε το συνολικό πάχος του παγοκελύφους θα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Αν το παγοκάλυμμα περιέχει μια μέτρια ποσότητα διαλυμένου αλατιού, όπως υποδεικνύουν ορισμένα μοντέλα, τότε η εκτίμησή μας για το πάχος θα μειωνόταν κατά περίπου δηλαδή 5 χιλιόμετρα» δήλωσε ο Στιβ Λέβιν επιστήμονας του προγράμματος Juno και ερευνητής από το JPL.
Η σημασία
Η κατανόηση της σύστασης και της δομής της παγωμένης επιφάνειας της Ευρώπης είναι σημαντική, επειδή οι ερευνητές της NASA και πολλοί άλλοι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο θέλουν να διαπιστώσουν αν ο δορυφόρος φιλοξενεί εξωγήινη ζωή. Προηγούμενες έρευνες δείχνουν ότι τα συστατικά για τη ζωή θα μπορούσαν να υπάρχουν στον υπόγειο ωκεανό της.
«Το πόσο παχύ είναι το παγοκάλυμμα και η ύπαρξη ρωγμών ή πόρων μέσα σε αυτό αποτελούν μέρος του πολύπλοκου παζλ για την κατανόηση της πιθανής κατοικησιμότητας της Ευρώπης», δήλωσε ο Σκοτ Μπόλτον, κύριος ερευνητής της αποστολής Juno από το Southwest Research Institute στο Σαν Αντόνιο.
Και ένα παχύ παγοκάλυμμα ίσως να μην είναι καλά νέα για τις πιθανότητες ζωής στην Ευρώπη. Αυτό το χαρακτηριστικό «υποδηλώνει μια μεγαλύτερη διαδρομή που θα πρέπει να διανύσουν το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά για να συνδεθεί η επιφάνεια της Ευρώπης με τον υπόγειο ωκεανό της», ανέφεραν αξιωματούχοι της NASA.
Αυτή η νέα γνώση για την Ευρώπη θα προσφέρει πολύτιμο πλαίσιο για τα δύο διαστημικά σκάφη που βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν προς το σύστημα του Δία. Το Europa Clipper της NASA αναμένεται να φτάσει σε τροχιά γύρω από τον Δία το 2030 για να διερευνήσει την κατοικησιμότητα της Ευρώπης, ενώ η αποστολή Juice του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος θα φτάσει εκεί έναν χρόνο αργότερα.
