Πρωταγωνίστρια η χώρα μας στην ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης
Την κρίσιμη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας αποτύπωσαν οι εξελίξεις που μεσολάβησαν το 2025, με την Ελλάδα να «κάνει ταμείο», μεταξύ άλλων, καταλαμβάνοντας μια καλύτερη θέση στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη σε πρώτο χρόνο ως εν δυνάμει διαμετακομιστικός κόμβος LNG και με προοπτική να καταστεί παραγωγός υδρογονανθράκων.
Η Ευρώπη συνεχίζει σταθερά σε ρυθμούς ενεργειακής μετάβασης, με τη διαφορά ότι πλέον καλείται να διαχειριστεί την απόφαση της οριστικής διακοπής της προμήθειας ρωσικών υδρογονανθράκων, με το σχέδιο να βρίσκεται ήδη σε εφαρμογή και να ολοκληρώνεται μέχρι τις αρχές του 2028.
Σε αυτή τη βάση, η Ελλάδα, έχοντας τρέξει στη σχετική κούρσα από νωρίς με την προώθηση και εγκαθίδρυση του Κάθετου Διαδρόμου, αναδεικνύεται σε βασική πύλη εισόδου για το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο, με το νέο ποιοτικό στοιχείο να αποτελούν οι συμφωνίες που υπήρξαν στη διάρκεια του έτους και έδωσαν μια πρακτική και οικονομική διάσταση στα εν λόγω σχέδια.
Αν και τα νούμερα, όπως προκύπτουν από τις 8 δημοπρασίες για δέσμευση δυναμικότητας κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου που πραγματοποιήθηκαν στη διάρκεια του έτους, συνεχίζουν να υπογραμμίζουν ότι μένει ακόμη δρόμος να διανύσουμε, η ελληνική όδευση συνιστά μια αναγκαία εναλλακτική, που υπό προϋποθέσεις δύναται να εξελιχθεί σε βασική αρτηρία τόσο για την Ουκρανία όσο και προοδευτικά για το σύνολο της περιοχής.
Επί του πρακτέου, η συμφωνία των ΔΕΠΑ Εμπορίας και Aktor, μέσω του κοινού σχήματος που έχουν συστήσει με την ονομασία «ATLANTIC – SEE LNG TRADE» με τη Venture Global, στο πλαίσιο του συνεδρίου της «Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργειας», τον Νοέμβριο, αναγνωρίστηκε ως θεμέλιος λίθος για την κατοχύρωση του Κάθετου Διαδρόμου, δίνοντας μάλιστα το έναυσμα για νέα deals, όπως αυτό που ακολούθησε ανάμεσα στις δύο ελληνικές εταιρείες και την ουκρανική Naftogaz και πολύ περισσότερο αυτές που θα ακολουθήσουν το αμέσως επόμενο διάστημα, όταν και αναμένονται σχετικές ανακοινώσεις, όπως είχε δηλώσει πρόσφατα ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR, μιλώντας σε δημοσιογράφους.
Νέο «κεφάλαιο»
Την ίδια στιγμή, το «κάδρο» της γεωπολιτικής αναβάθμισης στο κομμάτι της ενέργειας με το βλέμμα στην «επόμενη μέρα» συμπληρώνει η απόφαση της Exxon Mobil να μπει στο block 2 με 60%, συμπράττοντας με την Energean (30%) και τη HELLENiQ Upstream Δυτική Κέρκυρα (10%), με σαφή στόχευση να προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο των ερευνών, που είναι η πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης στο οικόπεδο προς επιβεβαίωση ή όχι κοιτάσματος.
Εφόσον ευοδωθεί ο σχεδιασμός, θα πρόκειται για την πρώτη μεγάλη, ερευνητική, υπεράκτια γεώτρηση στο βορειοδυτικό Ιόνιο, έπειτα από 40 χρόνια, ενώ ο σχετικός προϋπολογισμός επενδύσεων εκτιμάται περί τα 50-100 εκατ. ευρώ κατά την πρώτη φάση, για να επεκταθεί στα 5-10 δισ. ευρώ, στο σενάριο που επιβεβαιωθεί απολήψιμο κοίτασμα και απαιτηθούν υποδομές για την εκμετάλλευσή του σε βάθος δεκαετίας.
