Καθοριστικός παράγοντας μεταξύ ενός καλού και ενός κακού αποτελέσματος θα μπορούσαν να είναι τα στοιχεία στα οποία βασίζεται ένα άτομο για να λάβει μια απόφαση
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί εσείς ή κάποιος από τον κύκλο σας παίρνετε συνεχώς κακές αποφάσεις; Η απάντηση μπορεί να μην είναι τόσο απλή όσο νομίζετε, επειδή μπορεί να οφείλεται σε ένα βιολογικό σύνθημα που επηρεάζει τις επιλογές που κάνει κάποιος.
Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, με επικεφαλής τον Giuseppe di Pellegrino, εμβάθυναν στη διαδικασία της συνειρμικής μάθησης και της δυσπροσαρμοστική διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Τα ευρήματά τους δείχνουν ότι ο καθοριστικός παράγοντας μεταξύ ενός καλού και ενός κακού αποτελέσματος θα μπορούσαν να είναι τα στοιχεία στα οποία βασίζεται ένα άτομο για να λάβει μια απόφαση.
Η μελέτη διερεύνησε τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που παρακινούνται με βάση τα σημάδια, η οποία εστιάζει δηλαδή σε ενδείξεις που προβλέπει ότι θα φέρουν μια ανταμοιβή και κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Από την άλλη έχουμε τη διαδικασία λήψης αποφάσεων με βάση τους στόχους που αγνοούν τα σημάδια και πηγαίνουν κατευθείαν εκεί που βρίσκεται η ανταμοιβή.
Η μελέτη διερεύνησε τη διαδικασία λήψης αποφάσεων των «ιχνηλατών πινακίδων», οι οποίοι εστιάζουν στο σήμα που προβλέπει μια ανταμοιβή και κινούνται προς αυτήν. Αυτό συγκρίνεται με τους ιχνηλάτες στόχων που αγνοούν το σήμα και πηγαίνουν κατευθείαν εκεί που βρίσκεται η ανταμοιβή.
Μερικοί άνθρωποι βασίζονται σε ερεθίσματα του περιβάλλοντος (όπως εικόνες ή ήχους) για να λαμβάνουν αποφάσεις πιο συχνά από άλλους. Η μελέτη υποδηλώνει ότι αυτά τα άτομα δυσκολεύονται περισσότερο να διαφοροποιήσουν τις πεποιθήσεις τους και τις συσχετίσεις όταν τα ερεθίσματα υποδηλώνουν επικίνδυνα αποτελέσματα.
Ως αποτέλεσμα, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πιο μειονεκτική θέση ως προς τη λήψη αποφάσεων με την πάροδο του χρόνου.
Η μελέτη χρησιμοποίησε προσπάθησε να δείξει ότι όσοι λαμβάνουν αποφάσεις με βάση τις ενδείξεις πρόβλεψης ανταμοιβής αλλάζουν τις πεποιθήσεις τους πιο αργά, γεγονός που τους οδηγεί σε προκατειλημμένες αποφάσεις.
Κατά τους επιστήμονες, η μελέτη τους δίνει μια νέα εικόνα ως προς το γιατί ορισμένα άτομα επιδεικνύουν άκαμπτη συμπεριφορά, η οποία παρατηρείται συνήθως σε καταστάσεις όπως ο εθισμός ή οι ψυχαναγκαστικές διαταραχές.
Τα αποτελέσματά της υπογραμμίζουν ότι όσοι αναζητούν τα σημάδια αφήνουν τα ερεθίσματα που σχετίζονται με την πιθανή ανταμοιβή να επηρεάζουν τη συμπεριφορά τους. Υπό αυτή την έννοια, τα ερεθίσματα μπορούν να λειτουργήσουν ως μαγνήτες κινήτρων που τραβούν την προσοχή τους, εμποδίζοντας έτσι τη βέλτιστη λήψη αποφάσεων.
Από την άλλη, όσοι κυνηγούν τους στόχους φάνηκε να προσαρμόζουν γρήγορα τις αξίες τους, οι οποίες οι ιχνηλάτες παραμένουν πολύ πιο σταθερές για την άλλη ομάδα που επιδεικνύει επίμονη προκατάληψη. Κατά συνέπεια, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ξεπερασμένες υποδείξεις, που τους οδηγούν σε κακές επιλογές.
Για άτομα με ψυχαναγκαστικές διαταραχές ή εθισμό, αυτή η συσχέτιση μεταξύ των ενδείξεων και των επιθυμητών αποτελεσμάτων μπορεί να οδηγήσει σε κακές αποφάσεις. Τα μοτίβα που παρατηρούνται στη μελέτη αντικατοπτρίζουν τις συμπεριφορές που παρατηρούνται συχνά μεταξύ των εθισμένων, όπου οι ενδείξεις συνεχίζουν να καθοδηγούν τη συμπεριφορά παρά τις αρνητικές συνέπειες.
Η μελέτη αφήνει χώρο για περαιτέρω έρευνα που θα μπορούσε να αναλύσει κλινικές περιπτώσεις ατόμων που πάσχουν από ψυχιατρικές διαταραχές και να διερευνήσει εάν οι φαρμακολογικές ή οι γνωστικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν να τροποποιήσουν τους ρυθμούς μάθησης.
