Ο αυτισμός δεν έχει μία και μοναδική αιτία· επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, κυρίως γενετικούς αλλά και περιβαλλοντικούς, που δρουν μαζί
Ο αυτισμός (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος, ΔΑΦ) είναι μια σύνθετη νευροαναπτυξιακή κατάσταση.
Εμφανίζεται διαφορετικά σε κάθε παιδί, αλλά συνήθως σχετίζεται με διαφορές στην επικοινωνία, στο παιχνίδι και στη συμπεριφορά.
Επειδή τα περισσότερα παιδιά στον αυτισμό κάθονται, μπουσουλάνε και περπατούν στην ώρα τους, οι καθυστερήσεις στις κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες συχνά δεν φαίνονται από νωρίς.
Επομένως, πιθανές ενδείξεις που μπορεί να παρατηρηθούν από έναν γονιό είναι μεταξύ άλλων: δυσκολία στην κοινωνική αλληλεπίδραση, όπως περιορισμένη βλεμματική επαφή, μειωμένη ανταπόκριση στο όνομα ή δυσκολία στο μοίρασμα συναισθημάτων· διαφορές στην επικοινωνία, που μπορεί να περιλαμβάνουν καθυστέρηση ή απουσία λόγου, ασυνήθιστη χρήση λέξεων ή φράσεων και δυσκολία στη διατήρηση διαλόγου· περιορισμένα ή επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς, όπως επαναλαμβανόμενες κινήσεις (π.χ. χτύπημα χεριών, περιστροφή αντικειμένων), έντονη προσκόλληση σε ρουτίνες και εστίαση σε πολύ συγκεκριμένα ενδιαφέροντα· καθώς και διαφορές στην αισθητηριακή επεξεργασία, που μπορεί να εκδηλώνονται ως υπερευαισθησία ή μειωμένη ανταπόκριση σε ήχους, φώτα, υφές ή γεύσεις.
Πρώιμα σημάδια
Πολλοί γονείς, κοιτώντας πίσω, θυμούνται μικρές διαφορές ήδη από τον πρώτο χρόνο ζωής – π.χ. το πώς το παιδί έκανε επαφή με τα μάτια, ανταποκρινόταν στο όνομά του ή μοιραζόταν χαρά.
Στον αυτισμό, αυτά τα σημάδια μπορεί να εμφανίζονται πιο αδύναμα ή να λείπουν, όχι επειδή το παιδί δεν θέλει να συνδεθεί μαζί με το γονιό, αλλά επειδή ο τρόπος που αντιλαμβάνεται και εκφράζεται είναι διαφορετικός· γι’ αυτό είναι σημαντικό να παρατηρεί με αγάπη τις μικρές καθημερινές στιγμές και, αν κάτι προβληματίζει, να επικοινωνηθεί έγκαιρα με τον γιατρό/ειδικό ώστε να παρθεί η απαραίτητη στήριξη και καθοδήγηση.
Υπάρχουν σαφή αίτια για τον αυτισμό;
Ο αυτισμός δεν έχει μία και μοναδική αιτία· επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, κυρίως γενετικούς αλλά και περιβαλλοντικούς, που δρουν μαζί.
Δεν φταίει σε καμία περίπτωση η οικογένεια ή ο τρόπος ανατροφής για τον λόγο εμφάνισης, ενώ έχει αποδειχθεί ξεκάθαρα εδώ και δεκαετίες ότι τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό.
Σε ορισμένα παιδιά, ο αυτισμός συνδέεται και με συγκεκριμένες γενετικές καταστάσεις.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι είναι αρκετά συχνός: στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου 1 στα 31 παιδιά λαμβάνει διάγνωση μέχρι τα 8 του χρόνια, με τα αγόρια να εμφανίζουν πιο συχνά διάγνωση από τα κορίτσια.
Οι διαφορές που βλέπουμε από περιοχή σε περιοχή συνήθως οφείλονται στην καλύτερη ή λιγότερη πρόσβαση σε ελέγχους και υπηρεσίες, και όχι σε πραγματική διαφορά συχνότητας.
Γιατί αυξάνονται οι διαγνώσεις;
Οι διαγνώσεις αυξάνονται τα τελευταία χρόνια γιατί υπάρχει περισσότερη ενημέρωση στους γονείς, οι παιδίατροι ελέγχουν συστηματικά σε μικρές ηλικίες (18 και 24 μηνών), τα σχολεία είναι πιο ευαισθητοποιημένα, ενώ και τα διαγνωστικά κριτήρια έχουν διευρυνθεί ώστε να αναγνωρίζονται περισσότερες μορφές στο φάσμα.
Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη διάγνωση;
Η έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική, γιατί κάθε παιδί έχει διαφορετικές ανάγκες και με την πρώιμη παρέμβαση μπορεί να υποστηριχθεί καλύτερα η ανάπτυξή του, ενώ και η οικογένεια παίρνει καθοδήγηση και στήριξη.
Παράλληλα, είναι συχνό να συνυπάρχουν και άλλα θέματα υγείας, όπως δυσκολίες στον ύπνο, άγχος, ή γαστρεντερικά προβλήματα, τα οποία εντοπίζονται και αντιμετωπίζονται πιο αποτελεσματικά όταν υπάρχει έγκαιρη διάγνωση.
Θυμηθείτε…
Ο αυτισμός δεν είναι ίδιος για κάθε παιδί. Δεν υπάρχει μία «θεραπεία», αλλά συνδυασμός εξατομικευμένων στρατηγικών.
Τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού είναι πολύτιμα μέλη της κοινωνίας μας και αξίζουν έγκαιρη υποστήριξη, αποδοχή και σεβασμό.
Το παιδί με αυτισμό θα μεταβεί σε ενήλικα με αυτισμό, ο οποίος έχει ανάγκη για βοήθεια στις καθημερινές δραστηριότητες, στην οργάνωση και διαχείριση συναισθημάτων μέχρι ψυχολογική υποστήριξη, ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος στο σπίτι, στην εργασία και στην κοινότητα.
Η υποστήριξη οφείλει να είναι ευέλικτη, προσωποκεντρική και να ενισχύει την αυτονομία και την ευεξία, όχι να «διορθώνει» τον αυτισμό.
Δωρεάν υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης οικογενειών, παιδιών – εφήβων και νεαρών ενηλίκων με αυτισμό
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και με την ενσωμάτωση της κορωνίδας της ιατρικής, την πρόληψη, η ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ, αντιμετωπίζοντας την ψυχική και σωματική υγεία του παιδιού, του εφήβου και μετέπειτα ενήλικα, σαν ενιαία οντότητα και εστιάζοντας στην οικογενειοκεντρική προσέγγιση, λειτουργεί μονάδες πρώιμης παρέμβασης, και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης γενικότερα, εγκεκριμένες και εποπτευόμενες από το υπουργείο Υγείας/Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας.
Η ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ από τον Δεκέμβριο του 2024 ξεκίνησε τη λειτουργία του κέντρου ημέρας για τον Αυτισμό σε συνεργασία με τον δήμο Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας, και το Ελληνικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία και Θεραπεία του Παιδιού και της Οικογένειας, «Το Περιβολάκι» , και απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες έως 30 ετών με διαταραχές αυτιστικού φάσματος, καθώς και τις οικογένειές τους.
Στόχος του Κέντρου είναι η παροχή εξατομικευμένες θεραπείες υψηλής ποιότητας προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε ωφελούμενου, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, η εκπαίδευση και ενδυνάμωση των ωφελούμενων, καθώς και η ευαισθητοποίηση της κοινότητας, προάγοντας την κατανόηση και αποδοχή.
Παρεχόμενες υπηρεσίες
• Ατομικές και ομαδικές συνεδρίες εργοθεραπείας και λογοθεραπείας.
• Ατομικές και ομαδικές συναντήσεις ειδικής αγωγής.
• Συμβουλευτική υποστήριξη για τους ωφελούμενους και τις οικογένειές τους.
• Ομάδες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον των ωφελούμενων.
• Εργαστήρια ενδυνάμωσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων και ενίσχυσης της επικοινωνίας.
• Καλλιτεχνικές, πολιτιστικές, αθλητικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες.
• Δράσεις προαγωγής ψυχικής υγείας, καταπολέμησης κοινωνικού αποκλεισμού και μείωσης του στίγματος.
Πολυκλαδική θεραπευτική ομάδα
Η ομάδα λειτουργεί με βάση τις αρχές της κοινοτικής ψυχιατρικής και της εξωνοσοκομειακής περίθαλψης, διασφαλίζοντας τη συνέπεια και τη συνέχεια της φροντίδας.
Στελεχώνεται από:
• Ψυχίατρο, Ψυχίατρο Παιδιών και Εφήβων
• Ψυχολόγους
• Κοινωνικό Λειτουργό
• Εργοθεραπευτή
• Λογοθεραπευτή
• Ειδικό Παιδαγωγό
Όλες οι υπηρεσίες και προγράμματα του Κέντρου Ημέρας για τον Αυτισμό «Connect Autism» παρέχονται δωρεάν
